Ali Baba và bốn mươi tên cướp

Tại một thị trấn ở Ba Tư có hai anh em sinh sống, một người tên là Cassim, người kia là Ali Baba. Cassim cưới một người vợ giàu có và sống trong cảnh sung túc, trong khi Ali Baba phải nuôi vợ con bằng việc đốn củi trong khu rừng lân cận rồi đem vào thị trấn bán. Một ngày nọ, khi Ali Baba đang ở trong rừng, chàng trông thấy một toán người cưỡi ngựa đang tiến về phía mình trong một đám bụi mù. Chàng sợ họ là cướp nên trèo lên một cái cây để ẩn nấp an toàn. Khi họ tiến lại gần và xuống ngựa, chàng đếm được cả thảy bốn mươi người. Họ tháo hàm thiếc của ngựa rồi buộc chúng vào các thân cây. Kẻ bảnh bao nhất trong số đó, người mà Ali Baba đoán là tướng cướp của bọn họ, đi một quãng ngắn vào giữa những bụi cây rồi nói: “Vừng ơi mở ra!” rành rọt đến mức Ali Baba nghe thấy rõ ràng. Một cánh cửa mở ra nơi vách đá, và sau khi bảo toán cướp đi vào, hắn đi theo sau bọn chúng, rồi cánh cửa tự động khép lại. Chúng ở bên trong một lúc lâu, còn Ali Baba vì sợ chúng có thể đi ra và bắt được mình nên đành phải kiên nhẫn ngồi yên trên cây. Cuối cùng cánh cửa lại mở ra, và Bốn Mươi Tên Cướp bước ra ngoài. Vì Tướng cướp vào sau cùng nên hắn bước ra đầu tiên, và bảo tất cả bọn chúng đi qua trước mặt mình; đoạn hắn đóng cửa lại và nói: “Vừng ơi đóng lại!” Từng tên một đóng hàm thiếc cho ngựa rồi leo lên lưng ngựa, Tướng cướp dẫn đầu đoàn người, và chúng quay về theo lối cũ đã đến.

In a town in Persia there dwelt two brothers, one named Cassim, the other Ali Baba. Cassim was married to a rich wife and lived in plenty, while Ali Baba had to maintain his wife and children by cutting wood in a neighboring forest and selling it in the town. One day, when Ali Baba was in the forest, he saw a troop of men on horseback, coming toward him in a cloud of dust. He was afraid they were robbers, and climbed into a tree for safety. When they came up to him and dismounted, he counted forty of them. They unbridled their horses and tied them to trees. The finest man among them, whom Ali Baba took to be their captain, went a little way among some bushes, and said: “Open, Sesame!” so plainly that Ali Baba heard him. A door opened in the rocks, and having made the troop go in, he followed them, and the door shut again of itself. They stayed some time inside, and Ali Baba, fearing they might come out and catch him, was forced to sit patiently in the tree. At last the door opened again, and the Forty Thieves came out. As the Captain went in last he came out first, and made them all pass by him; he then closed the door, saying: “Shut, Sesame!” Every man bridled his horse and mounted, the Captain put himself at their head, and they returned as they came.

Sau đó Ali Baba trèo xuống, đi tới chỗ cánh cửa ẩn sau những bụi cây và nói: “Vừng ơi mở ra!” thì cửa liền bật mở. Ali Baba, người vốn ngỡ đó là một nơi tối tăm ảm đạm, vô cùng kinh ngạc khi thấy bên trong rộng rãi và sáng sủa, được bàn tay con người khoét thành hình một mái vòm, đón ánh sáng từ một lỗ hổng trên trần. Chàng nhìn thấy những kiện hàng hóa quý giá--lụa là, gấm vóc, tất cả chất đống vào nhau, cùng vàng bạc thành từng đống, và tiền chứa trong những túi da. Chàng bước vào và cánh cửa khép lại sau lưng. Chàng chẳng thèm đoái hoài đến bạc, mà chỉ mang ra ngoài số bao vàng vừa đủ sức cho những con lừa đang gặm cỏ bên ngoài chở được, chất các bao vàng lên lưng chúng rồi phủ củi khô lên che giấu tất cả. Dùng câu thần chú: “Vừng ơi đóng lại!” chàng đóng cửa hang rồi trở về nhà.

Then Ali Baba climbed down and went to the door concealed among the bushes, and said: “Open, Sesame!” and it flew open. Ali Baba, who expected a dull, dismal place, was greatly surprised to find it large and well lighted, hollowed by the hand of man in the form of a vault, which received the light from an opening in the ceiling. He saw rich bales of merchandise--silk, stuff-brocades, all piled together, and gold and silver in heaps, and money in leather purses. He went in and the door shut behind him. He did not look at the silver, but brought out as many bags of gold as he thought his asses, which were browsing outside, could carry, loaded them with the bags, and hid it all with fagots. Using the words: “Shut, Sesame!” he closed the door and went home.

Sau đó chàng lùa những con lừa vào sân, đóng cổng lại, mang những túi tiền vào cho vợ rồi trút hết ra trước mặt nàng. Chàng dặn nàng phải giữ kín bí mật, còn chàng sẽ đi chôn số vàng. “Để em đong xem được bao nhiêu đã,” người vợ nói. “Em sẽ đi mượn một cái đấu đong của ai đó, trong lúc anh đào hố.” Thế là nàng chạy sang nhà vợ Cassim để mượn một cái đấu. Biết rõ cảnh nghèo túng của Ali Baba, người chị dâu tò mò muốn biết vợ chàng định đong loại hạt gì, bèn khéo léo quết một ít mỡ bò dưới đáy đấu. Vợ của Ali Baba về nhà, đặt cái đấu lên đống vàng, đong đầy rồi đổ ra nhiều lần, trong lòng vô cùng mãn nguyện. Sau đó nàng mang trả lại cho chị dâu mà không để ý thấy một đồng tiền vàng đã dính chặt vào đáy đấu, thứ mà vợ Cassim nhận ra ngay khi nàng vừa quay lưng đi. Chị dâu trở nên hết sức tò mò, và nói với Cassim khi ông ta về nhà: “Cassim này, em trai của anh còn giàu hơn anh đấy. Chú ấy không thèm đếm tiền mà đong bằng đấu cơ.” Ông ta nài nỉ vợ giải thích câu đố này, và nàng đã làm sáng tỏ bằng cách cho ông ta xem đồng tiền rồi kể lại nơi mình đã tìm thấy nó. Thế là Cassim ghen tức đến nỗi không thể chợp mắt, liền đến tìm em trai vào buổi sáng trước khi mặt trời mọc. “Ali Baba,” ông ta nói, chìa đồng tiền vàng ra, “chú giả vờ nghèo khổ nhưng lại đi đong vàng bằng đấu đấy à.” Qua điều này Ali Baba nhận ra rằng do sự dại dột của vợ mình mà vợ chồng Cassim đã biết được bí mật, nên chàng đành thú nhận tất cả và đề nghị chia phần cho Cassim. “Điều đó là đương nhiên rồi,” Cassim nói; “nhưng chú phải chỉ cho anh biết kho báu ở đâu, nếu không anh sẽ vạch trần tất cả, và chú sẽ mất trắng.” Ali Baba, vì lòng tốt nhiều hơn là sợ hãi, đã kể cho ông ta về hang đá và những từ chính xác cần dùng. Cassim rời khỏi chỗ Ali Baba, định bụng sẽ nhanh chân hơn em mình để chiếm trọn kho báu cho riêng mình. Sáng sớm hôm sau ông ta thức dậy và lên đường cùng mười con la thồ những chiếc rương lớn. Chẳng mấy chốc ông ta đã tìm thấy nơi đó và cánh cửa trên vách đá. Ông ta nói: “Vừng ơi mở ra!” thì cánh cửa mở ra rồi khép lại sau lưng ông ta. Ông ta có thể no mắt ngắm nhìn kho báu suốt cả ngày, nhưng lúc này ông ta vội vã gom góp càng nhiều càng tốt; thế nhưng khi đã sẵn sàng rời đi, ông ta chẳng thể nhớ nổi phải nói câu gì vì mải nghĩ đến sự giàu có tột bậc của mình. Thay vì “Vừng,” ông ta lại nói: “Đại mạch ơi mở ra!” và cánh cửa vẫn đóng chặt. Ông ta gọi tên vài loại ngũ cốc khác nhau, mọi thứ trừ loại đúng, và cánh cửa vẫn trơ trơ bất động. Ông ta sợ hãi trước mối nguy hiểm đang bủa vây mình đến mức quên sạch từ ngữ ấy như thể chưa từng nghe thấy bao giờ.

Then he drove his asses into the yard, shut the gates, carried the money-bags to his wife, and emptied them out before her. He bade her keep the secret, and he would go and bury the gold. “Let me first measure it,” said his wife. “I will go borrow a measure of someone, while you dig the hole.” So she ran to the wife of Cassim and borrowed a measure. Knowing Ali Baba’s poverty, the sister was curious to find out what sort of grain his wife wished to measure, and artfully put some suet at the bottom of the measure. Ali Baba’s wife went home and set the measure on the heap of gold, and filled it and emptied it often, to her great content. She then carried it back to her sister, without noticing that a piece of gold was sticking to it, which Cassim’s wife perceived directly her back was turned. She grew very curious, and said to Cassim when he came home: “Cassim, your brother is richer than you. He does not count his money, he measures it.” He begged her to explain this riddle, which she did by showing him the piece of money and telling him where she found it. Then Cassim grew so envious that he could not sleep, and went to his brother in the morning before sunrise. “Ali Baba,” he said, showing him the gold piece, “you pretend to be poor and yet you measure gold.” By this Ali Baba perceived that through his wife’s folly Cassim and his wife knew their secret, so he confessed all and offered Cassim a share. “That I expect,” said Cassim; “but I must know where to find the treasure, otherwise I will discover all, and you will lose all.” Ali Baba, more out of kindness than fear, told him of the cave, and the very words to use. Cassim left Ali Baba, meaning to be beforehand with him and get the treasure for himself. He rose early next morning, and set out with ten mules loaded with great chests. He soon found the place, and the door in the rock. He said: “Open, Sesame!” and the door opened and shut behind him. He could have feasted his eyes all day on the treasures, but he now hastened to gather together as much of it as possible; but when he was ready to go he could not remember what to say for thinking of his great riches. Instead of “Sesame,” he said: “Open, Barley!” and the door remained fast. He named several different sorts of grain, all but the right one, and the door still stuck fast. He was so frightened at the danger he was in that he had as much forgotten the word as if he had never heard it.