Damon và Pythias

Một chàng thanh niên tên là Pythias đã làm một điều khiến bạo chúa Dionysius phật ý. Vì tội này, chàng bị lôi vào tù, và một ngày hành quyết đã được ấn định.

A young man whose name was Pythias had done something which the tyrant Dionysius did not like. For this offense he was dragged to prison, and a day was set when he should be put to death.

Nhà chàng ở rất xa, và chàng vô cùng mong muốn được gặp cha, mẹ cùng bạn bè trước khi lìa trần.

His home was far away, and he wanted very much to see his father and mother and friends before he died.

“Chỉ xin người cho tôi về nhà để nói lời từ biệt với những người tôi thương yêu,” chàng nói, “rồi tôi sẽ quay lại nộp mạng.”

“Only give me leave to go home and say good-by to those whom I love,” he said, “and then I will come back and give up my life.”

Tên bạo chúa cười nhạo chàng.

The tyrant laughed at him.

“Làm sao ta biết được ngươi sẽ giữ lời hứa?” hắn nói. “Ngươi chỉ muốn lừa ta để tự cứu lấy thân mình thôi.”

“How can I know that you will keep your promise?” he said. “You only want to cheat me, and save yourself.”

Bấy giờ, một chàng trai trẻ tên là Damon lên tiếng thưa rằng:—

Then a young man whose name was Damon spoke and said,—

“Thưa bệ hạ! Xin hãy tống giam tôi thay cho bạn tôi là Pythias, và hãy để cậu ấy trở về quê hương lo liệu xong xuôi công việc, cũng như nói lời vĩnh biệt cùng bằng hữu. Tôi biết cậu ấy nhất định sẽ quay về như đã hứa, bởi cậu ấy là người chưa bao giờ nuốt lời.

“O king! put me in prison in place of my friend Pythias, and let him go to his own country to put his affairs in order, and to bid his friends farewell. I know that he will come back as he promised, for he is a man who has never broken his word.

Nhưng nếu cậu ấy không kịp có mặt vào ngày bệ hạ đã định, thì tôi sẽ chết thay cho cậu ấy.”

But if he is not here on the day which you have set, then I will die in his stead.”

Tên bạo chúa lấy làm ngạc nhiên khi có kẻ lại dám đưa ra một đề nghị như thế. Cuối cùng, hắn đồng ý cho Pythias đi, và ra lệnh nhốt người thanh niên Damon vào ngục tối.

The tyrant was surprised that anybody should make such an offer. He at last agreed to let Pythias go, and gave orders that the young man Damon should be shut up in prison.

Thời gian trôi qua, chẳng mấy chốc ngày ấn định hành quyết Pythias đã cận kề; thế mà chàng vẫn chưa quay lại. Bạo chúa lệnh cho viên cai ngục phải canh chừng Damon cẩn mật, không để chàng trốn thoát. Nhưng Damon chẳng hề có ý định bỏ trốn.

Time passed, and by and by the day drew near which had been set for Pythias to die; and he had not come back. The tyrant ordered the jailer to keep close watch upon Damon, and not let him escape. But Damon did not try to escape.

Chàng vẫn luôn tin vào sự chân thật và lòng danh dự của bạn mình. Chàng nói, “Nếu Pythias không về kịp, đó không phải là lỗi của cậu ấy. Chắc chắn là vì cậu ấy gặp phải trở ngại ngoài ý muốn mà thôi.”

He still had faith in the truth and honor of his friend. He said, “If Pythias does not come back in time, it will not be his fault. It will be because he is hindered against his will.”

Cuối cùng ngày ấy cũng đến, rồi đến đúng giờ khắc đó. Damon đã sẵn sàng chịu chết. Lòng tin của chàng dành cho người bạn vẫn vững vàng như trước; và chàng nói rằng chàng không hề buồn đau khi phải chịu khổ ải vì một người mà mình vô cùng yêu quý.

At last the day came, and then the very hour. Damon was ready to die. His trust in his friend was as firm as ever; and he said that he did not grieve at having to suffer for one whom he loved so much.

Sau đó viên cai ngục đến để giải chàng đi xử tử; nhưng đúng lúc ấy, Pythias đã xuất hiện nơi cửa ngục. Chàng đã bị bão tố cùng vụ đắm tàu cản trở, và từng sợ rằng mình sẽ đến quá muộn.

Then the jailer came to lead him to his death; but at the same moment Pythias stood in the door. He had been delayed by storms and shipwreck, and he had feared that he was too late.

Chàng ân cần chào đón Damon, rồi tự mình nộp mình cho viên cai ngục. Chàng thấy lòng nhẹ nhõm và hạnh phúc vì nghĩ rằng mình đã về kịp lúc, dẫu cho chỉ vào những giây phút cuối cùng.

He greeted Damon kindly, and then gave himself into the hands of the jailer. He was happy because he thought that he had come in time, even though it was at the last moment.