Jaś w czepku urodzony

Niektórzy ludzie rodzą się pod szczęśliwą gwiazdą: wszystko, co robią lub próbują zrobić, świetnie się udaje – cokolwiek im przypadnie, jest czystym zyskiem – wszystkie ich gęsi stają się łabędziami – każda ich karta to as atutowy – rzuć ich w dowolną stronę, a zawsze, niczym biedny kotek, spadną na cztery łapy i pójdą naprzód tylko o tyle szybciej.

Some men are born to good luck: all they do or try to do comes right—all that falls to them is so much gain—all their geese are swans—all their cards are trumps—toss them which way you will, they will always, like poor puss, alight upon their legs, and only move on so much the faster.

Świat bardzo prawdopodobnie nie zawsze myśli o nich tak, jak oni myślą o sobie, ale cóż ich obchodzi świat? Co on może wiedzieć o tej sprawie?

The world may very likely not always think of them as they think of themselves, but what care they for the world? what can it know about the matter?

Jedną z takich szczęśliwych istot był sąsiad Jaś. Siedem długich lat pracował ciężko u swego pana. W końcu rzekł: „Panie, mój czas dobiegł końca; muszę iść do domu i zobaczyć raz jeszcze moją biedną matkę: proszę więc, niech mi Pan wypłaci zapłatę i pozwoli odejść”.

One of these lucky beings was neighbour Hans. Seven long years he had worked hard for his master. At last he said, ‘Master, my time is up; I must go home and see my poor mother once more: so pray pay me my wages and let me go.’

A pan odpowiedział: „Byłeś wiernym i dobrym sługą, Jasiu, więc twoja zapłata będzie sowita”. Następnie dał mu bryłę srebra wielką jak jego głowa.

And the master said, ‘You have been a faithful and good servant, Hans, so your pay shall be handsome.’ Then he gave him a lump of silver as big as his head.

Jaś wyjął chustkę z kieszeni, włożył w nią kawał srebra, zarzucił go sobie na ramię i ruszył w drogę ku domowi.

Hans took out his pocket-handkerchief, put the piece of silver into it, threw it over his shoulder, and jogged off on his road homewards.

Gdy szedł leniwie, ciągnąc nogę za nogą, ukazał się człowiek, kłusujący wesoło na wspaniałym koniu. „Ach!” – powiedział głośno Jaś – „jaka to piękna rzecz jeździć konno!

As he went lazily on, dragging one foot after another, a man came in sight, trotting gaily along on a capital horse. ‘Ah!’ said Hans aloud, ‘what a fine thing it is to ride on horseback!

Siedzi sobie tak swobodnie i szczęśliwie, jakby był w domu, w fotelu przy kominku; nie potyka się o kamienie, oszczędza skórę z butów i posuwa się naprzód, sam prawie nie wiedząc jak”.

There he sits as easy and happy as if he was at home, in the chair by his fireside; he trips against no stones, saves shoe-leather, and gets on he hardly knows how.’

Jaś nie mówił wcale tak cicho, więc jeździec usłyszał wszystko i rzekł: „No, przyjacielu, czemu więc idziesz piechotą?”. „Ach!”

Hans did not speak so softly but the horseman heard it all, and said, ‘Well, friend, why do you go on foot then?’ ‘Ah!’

odrzekł: „Mam ten ciężar do niesienia: to wprawdzie srebro, ale jest tak ciężkie, że nie mogę podnieść głowy, a musisz wiedzieć, że ramię boli mnie okropnie”. „A co powiesz na zamianę?” – spytał jeździec.

said he, ‘I have this load to carry: to be sure it is silver, but it is so heavy that I can’t hold up my head, and you must know it hurts my shoulder sadly.’ ‘What do you say of making an exchange?’ said the horseman.

„Dam ci mojego konia, a ty dasz mi srebro; co oszczędzi ci mnóstwa trudu z noszeniem ze sobą tak ciężkiego ładunku”.

‘I will give you my horse, and you shall give me the silver; which will save you a great deal of trouble in carrying such a heavy load about with you.’

„Z całego serca” – powiedział Jaś – „ale skoro jesteś dla mnie tak miły, muszę ci coś powiedzieć – czeka cię uciążliwe zadanie, by taszczyć to srebro ze sobą”.

‘With all my heart,’ said Hans: ‘but as you are so kind to me, I must tell you one thing—you will have a weary task to draw that silver about with you.’

Mimo to jeździec zsiadł, wziął srebro, pomógł Jasiowi wsiąść, dał mu uzdę w jedną rękę, a bat w drugą i rzekł: „Kiedy zechcesz jechać bardzo szybko, ciamknij głośno wargami i zawołaj «Wio!»”.

However, the horseman got off, took the silver, helped Hans up, gave him the bridle into one hand and the whip into the other, and said, ‘When you want to go very fast, smack your lips loudly together, and cry “Jip!”’

Jaś był zachwycony, siedząc na koniu; wyprostował się, rozstawił łokcie, wykręcił palce stóp na zewnątrz, strzelił z bata i ruszył wesoło przed siebie, w jednej chwili gwiżdżąc wesołą melodię, a w drugiej śpiewając:

Hans was delighted as he sat on the horse, drew himself up, squared his elbows, turned out his toes, cracked his whip, and rode merrily off, one minute whistling a merry tune, and another singing,

„Żadnej troski, żadnej biedy, figę z makiem na jutro! Będziemy się śmiać i radować, rżeć i wesoło podśpiewywać!”

‘No care and no sorrow, A fig for the morrow! We’ll laugh and be merry, Sing neigh down derry!’