Zakład

I

I

Była ciemna, jesienna noc. Stary bankier chodził tam i z powrotem po swoim gabinecie i wspominał, jak piętnaście lat wcześniej wydał pewnego jesiennego wieczoru przyjęcie. Było tam wielu mądrych ludzi i toczyły się interesujące rozmowy.

It was a dark autumn night. The old banker was walking up and down his study and remembering how, fifteen years before, he had given a party one autumn evening. There had been many clever men there, and there had been interesting conversations.

Mówiono między innymi o karze śmierci. Większość gości, wśród których było wielu dziennikarzy i intelektualistów, potępiała karę śmierci.

Among other things they had talked of capital punishment. The majority of the guests, among whom were many journalists and intellectual men, disapproved of the death penalty.

Uważali tę formę kary za przestarzałą, niemoralną i nieodpowiednią dla państw chrześcijańskich. Zdaniem niektórych z nich kara śmierci powinna zostać wszędzie zastąpiona dożywotnim więzieniem.

They considered that form of punishment out of date, immoral, and unsuitable for Christian States. In the opinion of some of them the death penalty ought to be replaced everywhere by imprisonment for life.

„Nie zgadzam się z panami” – powiedział ich gospodarz, bankier. „Nie doświadczyłem ani kary śmierci, ani dożywocia, ale jeśli wolno sądzić a priori, kara śmierci jest bardziej moralna i bardziej humanitarna niż dożywocie.

“I don’t agree with you,” said their host the banker. “I have not tried either the death penalty or imprisonment for life, but if one may judge a priori, the death penalty is more moral and more humane than imprisonment for life.

Kara śmierci zabija człowieka od razu, a dożywotnie więzienie zabija go powoli. Który kat jest bardziej humanitarny: ten, który zabija w kilka minut, czy ten, który wysysa z człowieka życie przez wiele lat?”

Capital punishment kills a man at once, but lifelong imprisonment kills him slowly. Which executioner is the more humane, he who kills you in a few minutes or he who drags the life out of you in the course of many years?”

„Obie są równie niemoralne” – zauważył jeden z gości – „ponieważ obie mają ten sam cel: odebrać życie. Państwo nie jest Bogiem. Nie ma prawa odbierać tego, czego nie może zwrócić, kiedy zechce”.

“Both are equally immoral,” observed one of the guests, “for they both have the same object—to take away life. The State is not God. It has not the right to take away what it cannot restore when it wants to.”

Wśród gości był młody prawnik, dwudziestopięcioletni młodzieniec. Zapytany o zdanie, powiedział:

Among the guests was a young lawyer, a young man of five-and-twenty. When he was asked his opinion, he said:

„Wyrok śmierci i wyrok dożywocia są równie niemoralne, ale gdybym musiał wybierać między karą śmierci a dożywociem, z pewnością wybrałbym to drugie. Żyć jakkolwiek jest lepiej niż nie żyć wcale”.

“The death sentence and the life sentence are equally immoral, but if I had to choose between the death penalty and imprisonment for life, I would certainly choose the second. To live anyhow is better than not at all.”

Wywiązała się ożywiona dyskusja. Bankier, który w tamtych czasach był młodszy i bardziej porywczy, nagle dał się ponieść emocjom; uderzył pięścią w stół i krzyknął do młodego człowieka:

A lively discussion arose. The banker, who was younger and more nervous in those days, was suddenly carried away by excitement; he struck the table with his fist and shouted at the young man:

„To nieprawda! Założę się z panem o dwa miliony, że nie wytrzyma pan w odosobnieniu nawet pięciu lat”.

“It’s not true! I’ll bet you two millions you wouldn’t stay in solitary confinement for five years.”

„Jeśli mówi pan poważnie” – powiedział młodzieniec – „przyjmuję zakład, ale zostanę nie pięć, lecz piętnaście lat”.

“If you mean that in earnest,” said the young man, “I’ll take the bet, but I would stay not five but fifteen years.”

„Piętnaście? Stoi!” – zawołał bankier. „Panowie, stawiam dwa miliony!”

“Fifteen? Done!” cried the banker. “Gentlemen, I stake two millions!”

„Zgoda! Pan stawia swoje miliony, a ja moją wolność!” – rzekł młody człowiek.

“Agreed! You stake your millions and I stake my freedom!” said the young man.