Vụ cá cược

I

I

Đó là một đêm mùa thu tăm tối. Viên chủ ngân hàng già bách bộ qua lại trong phòng làm việc và nhớ lại mười lăm năm trước, ông cũng từng mở tiệc vào một buổi tối mùa thu. Hôm đó có rất nhiều người thông minh tham dự, và đã diễn ra những cuộc trò chuyện đầy thú vị.

It was a dark autumn night. The old banker was walking up and down his study and remembering how, fifteen years before, he had given a party one autumn evening. There had been many clever men there, and there had been interesting conversations.

Trong số các chủ đề, họ đã bàn về án tử hình. Đa số khách khứa, trong đó có nhiều nhà báo và học giả, đều không tán thành án tử hình.

Among other things they had talked of capital punishment. The majority of the guests, among whom were many journalists and intellectual men, disapproved of the death penalty.

Họ coi hình phạt ấy là lỗi thời, vô đạo đức và không phù hợp với các quốc gia Cơ Đốc giáo. Theo quan điểm của một số người, án tử hình nên được thay thế ở khắp nơi bằng tù chung thân.

They considered that form of punishment out of date, immoral, and unsuitable for Christian States. In the opinion of some of them the death penalty ought to be replaced everywhere by imprisonment for life.

“Tôi không đồng ý với các vị,” người chủ nhà, tức viên chủ ngân hàng, lên tiếng. “Tôi chưa từng trải qua cả án tử hình lẫn tù chung thân, nhưng nếu có thể nhận định theo lý tính tiên nghiệm, thì án tử hình đạo đức hơn và nhân đạo hơn tù chung thân.

“I don’t agree with you,” said their host the banker. “I have not tried either the death penalty or imprisonment for life, but if one may judge a priori, the death penalty is more moral and more humane than imprisonment for life.

Án tử hình giết chết một con người ngay lập tức, còn tù chung thân giết chết anh ta một cách từ từ. Đao phủ nào nhân đạo hơn, kẻ kết liễu bạn trong vài phút hay kẻ rút cạn sự sống của bạn suốt nhiều năm dài?”

Capital punishment kills a man at once, but lifelong imprisonment kills him slowly. Which executioner is the more humane, he who kills you in a few minutes or he who drags the life out of you in the course of many years?”

“Cả hai đều vô đạo đức như nhau,” một vị khách nhận xét, “bởi cả hai đều có chung mục đích—tước đoạt mạng sống. Nhà nước không phải là Thượng đế. Nhà nước không có quyền tước đi thứ mà mình không thể khôi phục khi muốn.”

“Both are equally immoral,” observed one of the guests, “for they both have the same object—to take away life. The State is not God. It has not the right to take away what it cannot restore when it wants to.”

Trong số khách khứa có một luật sư trẻ khoảng chừng hai mươi lăm tuổi. Khi được hỏi ý kiến, anh nói:

Among the guests was a young lawyer, a young man of five-and-twenty. When he was asked his opinion, he said:

“Án tử hình và án chung thân đều vô đạo đức như nhau, nhưng nếu phải chọn giữa án tử hình và tù chung thân, tôi chắc chắn sẽ chọn vế thứ hai. Sống thế nào đi nữa vẫn tốt hơn là không được sống.”

“The death sentence and the life sentence are equally immoral, but if I had to choose between the death penalty and imprisonment for life, I would certainly choose the second. To live anyhow is better than not at all.”

Một cuộc tranh luận sôi nổi nổ ra. Viên chủ ngân hàng, vốn trẻ hơn và nóng nảy hơn vào thời điểm đó, bỗng nhiên bị cuốn theo cơn kích động; ông đập nắm tay xuống bàn và hét lên với người thanh niên:

A lively discussion arose. The banker, who was younger and more nervous in those days, was suddenly carried away by excitement; he struck the table with his fist and shouted at the young man:

“Không đúng! Tôi cá với anh hai triệu rằng anh không thể ở trong phòng biệt giam nổi năm năm đâu.”

“It’s not true! I’ll bet you two millions you wouldn’t stay in solitary confinement for five years.”

“Nếu ông nói nghiêm túc,” người thanh niên đáp, “tôi nhận vụ cá cược này, nhưng tôi sẽ ở không phải năm năm mà là mười lăm năm.”

“If you mean that in earnest,” said the young man, “I’ll take the bet, but I would stay not five but fifteen years.”

“Mười lăm năm ư? Được thôi!” viên chủ ngân hàng kêu lên. “Thưa các quý ngài, tôi đặt cược hai triệu!”

“Fifteen? Done!” cried the banker. “Gentlemen, I stake two millions!”