Η αρχόντισσα ή η τίγρη;

Σε πολύ παλιούς καιρούς ζούσε ένας ημιβάρβαρος βασιλιάς, του οποίου οι ιδέες, αν και κάπως εξευγενισμένες και οξυμένες από την προοδευτικότητα μακρινών λατίνων γειτόνων, παρέμεναν μεγαλόπνοες, πληθωρικές και αδέσμευτες, όπως ταίριαζε στο μισό του εαυτού του που ήταν βάρβαρο.

In the very olden time there lived a semi-barbaric king, whose ideas, though somewhat polished and sharpened by the progressiveness of distant Latin neighbors, were still large, florid, and untrammeled, as became the half of him which was barbaric.

Ήταν άνθρωπος με πληθωρική φαντασία και, συνάμα, με εξουσία τόσο ακαταμάχητη ώστε, με τη θέλησή του, μετέτρεπε τις διάφορες φαντασιώσεις του σε πραγματικότητα. Του άρεσε πάρα πολύ να συνομιλεί με τον εαυτό του, και όταν εκείνος και ο εαυτός του συμφωνούσαν σε κάτι, το πράγμα εκτελούνταν.

He was a man of exuberant fancy, and, withal, of an authority so irresistible that, at his will, he turned his varied fancies into facts. He was greatly given to self-communing, and, when he and himself agreed upon anything, the thing was done.

Όταν κάθε μέλος του οικιακού και πολιτικού του συστήματος κινούνταν ομαλά στην καθορισμένη πορεία του, η φύση του ήταν ήρεμη και πρόσχαρη· όποτε όμως υπήρχε ένα μικρό εμπόδιο και κάποιοι από τους πλανήτες του έβγαιναν από τις τροχιές τους, γινόταν ακόμα πιο ήρεμος και πιο πρόσχαρος, γιατί τίποτα δεν τον ευχαριστούσε τόσο όσο το να ισιώνει τα στραβά και να ισοπεδώνει τα ανώμαλα μέρη.

When every member of his domestic and political systems moved smoothly in its appointed course, his nature was bland and genial; but, whenever there was a little hitch, and some of his orbs got out of their orbits, he was blander and more genial still, for nothing pleased him so much as to make the crooked straight and crush down uneven places.

Ανάμεσα στις δανεισμένες αντιλήψεις με τις οποίες η βαρβαρότητά του είχε γίνει κατά το ήμισυ εκπολιτισμένη, ήταν και εκείνη της δημόσιας αρένας, στην οποία, μέσα από επιδείξεις ανδρικής και θηριώδους ανδρείας, το πνεύμα των υπηκόων του εκλεπτυνόταν και καλλιεργούνταν.

Among the borrowed notions by which his barbarism had become semified was that of the public arena, in which, by exhibitions of manly and beastly valor, the minds of his subjects were refined and cultured.

Αλλά ακόμη και εδώ, η πληθωρική και βάρβαρη φαντασία του επιβαλλόταν.

But even here the exuberant and barbaric fancy asserted itself.

Η αρένα του βασιλιά δεν χτίστηκε για να δώσει στον λαό την ευκαιρία να ακούσει τις ραψωδίες των ετοιμοθάνατων μονομάχων, ούτε για να του επιτρέψει να δει την αναπόφευκτη κατάληξη μιας σύγκρουσης ανάμεσα σε θρησκευτικές απόψεις και πεινασμένα σαγόνια, αλλά για σκοπούς πολύ πιο κατάλληλους να διευρύνουν και να αναπτύξουν τις πνευματικές δυνάμεις των ανθρώπων.

The arena of the king was built, not to give the people an opportunity of hearing the rhapsodies of dying gladiators, nor to enable them to view the inevitable conclusion of a conflict between religious opinions and hungry jaws, but for purposes far better adapted to widen and develop the mental energies of the people.

Αυτό το τεράστιο αμφιθέατρο, με τις κυκλικές του κερκίδες, τους μυστηριώδεις θόλους και τα αθέατα περάσματά του, ήταν ένας παράγοντας ποιητικής δικαιοσύνης, όπου το έγκλημα τιμωρούνταν ή η αρετή ανταμειβόταν με τις αποφάσεις μιας αμερόληπτης και αδέκαστης τύχης.

This vast amphitheater, with its encircling galleries, its mysterious vaults, and its unseen passages, was an agent of poetic justice, in which crime was punished, or virtue rewarded, by the decrees of an impartial and incorruptible chance.

Όταν ένας υπήκοος κατηγορούνταν για ένα έγκλημα αρκετά σοβαρό ώστε να κινήσει το ενδιαφέρον του βασιλιά, δινόταν δημόσια ειδοποίηση ότι σε μια καθορισμένη μέρα η μοίρα του κατηγορουμένου θα κρινόταν στην αρένα του βασιλιά, ένα οικοδόμημα που άξιζε πραγματικά το όνομά του· διότι, αν και η μορφή και το σχέδιό του είχαν δανειστεί από μακριά, ο σκοπός του πήγαζε αποκλειστικά από το μυαλό αυτού του ανθρώπου, ο οποίος, βασιλιάς ως το μεδούλι, δεν γνώριζε καμία παράδοση στην οποία να οφείλει περισσότερη πίστη από όσο ευχαριστούσε τη φαντασία του, και ο οποίος μπόλιαζε σε κάθε υιοθετημένη μορφή ανθρώπινης σκέψης και πράξης την πλούσια ανάπτυξη του βάρβαρου ιδεαλισμού του.

When a subject was accused of a crime of sufficient importance to interest the king, public notice was given that on an appointed day the fate of the accused person would be decided in the king’s arena, a structure which well deserved its name, for, although its form and plan were borrowed from afar, its purpose emanated solely from the brain of this man, who, every barleycorn a king, knew no tradition to which he owed more allegiance than pleased his fancy, and who ingrafted on every adopted form of human thought and action the rich growth of his barbaric idealism.

Όταν όλος ο λαός είχε συγκεντρωθεί στις κερκίδες και ο βασιλιάς, περιτριγυρισμένος από την αυλή του, καθόταν ψηλά στον βασιλικό του θρόνο στη μία πλευρά της αρένας, έδινε ένα σύνθημα, μια πόρτα από κάτω του άνοιγε και ο κατηγορούμενος υπήκοος έβγαινε στο αμφιθέατρο.

When all the people had assembled in the galleries, and the king, surrounded by his court, sat high up on his throne of royal state on one side of the arena, he gave a signal, a door beneath him opened, and the accused subject stepped out into the amphitheater.

Ακριβώς απέναντί του, στην άλλη πλευρά του κλειστού χώρου, υπήρχαν δύο πόρτες, ακριβώς ίδιες και η μία δίπλα στην άλλη. Ήταν καθήκον και προνόμιο του δικαζόμενου να περπατήσει κατευθείαν προς αυτές τις πόρτες και να ανοίξει μία από αυτές.

Directly opposite him, on the other side of the inclosed space, were two doors, exactly alike and side by side. It was the duty and the privilege of the person on trial to walk directly to these doors and open one of them.