Chuyện về Prometheus

I. LỬA ĐÃ ĐƯỢC BAN CHO LOÀI NGƯỜI NHƯ THẾ NÀO.

I. HOW FIRE WAS GIVEN TO MEN.

Vào những thời xa xưa ấy, có hai anh em sinh sống không giống như những người khác, và cũng chẳng giống các Đấng Toàn Năng sống trên đỉnh núi.

In those old, old times, there lived two brothers who were not like other men, nor yet like those Mighty Ones who lived upon the mountain top.

Họ là con trai của một trong những Titan từng chiến đấu chống lại Jupiter và bị xiềng xích đưa xuống nhà tù kiên cố ở Âm Phủ.

They were the sons of one of those Titans who had fought against Jupiter and been sent in chains to the strong prison-house of the Lower World.

Tên người anh là Prometheus, hay Kẻ Biết Lo Xa; bởi vì chàng luôn suy nghĩ về tương lai và chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng cho những gì có thể xảy ra vào ngày mai, hoặc tuần sau, hoặc năm sau, hay có thể là trong một trăm năm nữa.

The name of the elder of these brothers was Prometheus, or Forethought; for he was always thinking of the future and making things ready for what might happen to-morrow, or next week, or next year, or it may be in a hundred years to come.

Người em có tên là Epimetheus, hay Kẻ Nghĩ Lại Muộn Màng; bởi vì chàng luôn bận rộn nghĩ về ngày hôm qua, hay năm ngoái, hoặc một trăm năm trước, đến nỗi chàng chẳng hề bận tâm chút nào về những điều có thể xảy ra sau này.

The younger was called Epimetheus, or Afterthought; for he was always so busy thinking of yesterday, or last year, or a hundred years ago, that he had no care at all for what might come to pass after a while.

Vì một lý do nào đó, Jupiter đã không tống hai anh em vào ngục cùng với các Titan còn lại.

For some cause Jupiter had not sent these brothers to prison with the rest of the Titans.

Prometheus không màng đến việc sống giữa những tầng mây trên đỉnh núi. Chàng quá bận rộn để làm điều đó.

Prometheus did not care to live amid the clouds on the mountain top. He was too busy for that.

Trong khi Dân Tộc Toàn Năng dành thời gian lười nhác, uống mật hoa và ăn thức ăn của các thần, chàng lại chăm chú vào những kế hoạch để làm cho thế giới trở nên khôn ngoan và tốt đẹp hơn bao giờ hết.

While the Mighty Folk were spending their time in idleness, drinking nectar and eating ambrosia, he was intent upon plans for making the world wiser and better than it had ever been before.

Chàng đi vào giữa loài người để sống cùng họ và giúp đỡ họ; bởi vì lòng chàng ngập tràn nỗi buồn khi nhận thấy họ không còn hạnh phúc như trong những ngày hoàng kim khi Saturn còn làm vua. Than ôi, họ mới nghèo khổ và khốn cùng làm sao!

He went out amongst men to live with them and help them; for his heart was filled with sadness when he found that they were no longer happy as they had been during the golden days when Saturn was king. Ah, how very poor and wretched they were!

Chàng thấy họ sống trong các hang động và những cái hố dưới lòng đất, run rẩy vì giá lạnh do không có lửa, chết vì đói khát, bị thú dữ săn đuổi và tàn sát lẫn nhau—những sinh vật đáng thương nhất trong muôn loài.

He found them living in caves and in holes of the earth, shivering with the cold because there was no fire, dying of starvation, hunted by wild beasts and by one another—the most miserable of all living creatures.

“Giá như họ có lửa,” Prometheus tự nhủ, “thì ít nhất họ cũng có thể sưởi ấm và nấu chín thức ăn; rồi sau một thời gian họ có thể học cách làm công cụ và tự xây nhà cho mình. Không có lửa, họ còn khốn khổ hơn cả muông thú.”

“If they only had fire,” said Prometheus to himself, “they could at least warm themselves and cook their food; and after a while they could learn to make tools and build themselves houses. Without fire, they are worse off than the beasts.”

Thế rồi chàng mạnh dạn đến gặp Jupiter và cầu xin thần ban lửa cho con người, để họ có được chút dễ chịu qua những tháng mùa đông dài đằng đẵng và ảm đạm.

Then he went boldly to Jupiter and begged him to give fire to men, that so they might have a little comfort through the long, dreary months of winter.

“Ta sẽ không cho dù chỉ một tia lửa,” Jupiter nói. “Không đời nào! Kìa, nếu loài người có lửa, họ có thể trở nên mạnh mẽ và khôn ngoan như chúng ta, và sau một thời gian họ sẽ đuổi chúng ta ra khỏi vương quốc. Cứ để họ run rẩy vì giá lạnh, và cứ để họ sống như loài thú đi.

“Not a spark will I give,” said Jupiter. “No, indeed! Why, if men had fire they might become strong and wise like ourselves, and after a while they would drive us out of our kingdom. Let them shiver with cold, and let them live like the beasts.