De knol

Er waren eens twee broers die beiden soldaat waren; de een was rijk en de ander arm. De arme man dacht dat hij zijn situatie maar eens moest verbeteren; dus trok hij zijn rode jas uit, werd tuinman, spitte zijn grond goed om en zaaide knollen.

There were two brothers who were both soldiers; the one was rich and the other poor. The poor man thought he would try to better himself; so, pulling off his red coat, he became a gardener, and dug his ground well, and sowed turnips.

Toen het zaad opkwam, was er één plant die groter was dan alle andere; en hij werd almaar groter en groter, en het leek wel alsof hij nooit zou ophouden met groeien; zodat hij gerust de prins onder de knollen genoemd had mogen worden, want zoiets had men nog nooit gezien en zou men ook nooit meer zien.

When the seed came up, there was one plant bigger than all the rest; and it kept getting larger and larger, and seemed as if it would never cease growing; so that it might have been called the prince of turnips for there never was such a one seen before, and never will again.

Ten slotte was hij zo groot dat hij een hele wagen vulde en twee ossen hem nauwelijks konden trekken; en de tuinman wist bij god niet wat hij ermee aan moest, noch of het een zegen of een vloek voor hem zou zijn. Op een dag zei hij tegen zichzelf: “Wat moet ik ermee doen?

At last it was so big that it filled a cart, and two oxen could hardly draw it; and the gardener knew not what in the world to do with it, nor whether it would be a blessing or a curse to him. One day he said to himself, ‘What shall I do with it?

als ik hem verkoop, levert hij niet meer op dan een andere; en om te eten zijn de kleine knollen beter dan deze; het beste is misschien om hem mee te nemen en aan de koning te schenken als een teken van respect.”

if I sell it, it will bring no more than another; and for eating, the little turnips are better than this; the best thing perhaps is to carry it and give it to the king as a mark of respect.’

Toen spande hij zijn ossen in, trok de knol naar het hof en schonk hem aan de koning. “Wat een wonderlijk ding!” zei de koning. “Ik heb veel vreemde zaken gezien, maar zo’n monster heb ik nog nooit aanschouwd. Waar hebt u het zaad vandaan?

Then he yoked his oxen, and drew the turnip to the court, and gave it to the king. ‘What a wonderful thing!’ said the king; ‘I have seen many strange things, but such a monster as this I never saw. Where did you get the seed?

of is het louter uw geluk? Zo ja, dan bent u een echt gelukskind.” “Ach, nee!”

or is it only your good luck? If so, you are a true child of fortune.’ ‘Ah, no!’

antwoordde de tuinman, “ik ben geen gelukskind; ik ben een arme soldaat, die nooit genoeg kon krijgen om van te leven; daarom heb ik mijn rode jas uitgetrokken en ben ik aan het werk gegaan om het land te bewerken.

answered the gardener, ‘I am no child of fortune; I am a poor soldier, who never could get enough to live upon; so I laid aside my red coat, and set to work, tilling the ground.

Ik heb een broer die rijk is, en Uwe Majesteit kent hem goed, en de hele wereld kent hem; maar omdat ik arm ben, vergeet iedereen mij.”

I have a brother, who is rich, and your majesty knows him well, and all the world knows him; but because I am poor, everybody forgets me.’

De koning kreeg toen medelijden met hem en zei: “U zult niet langer arm zijn. Ik zal u zoveel geven dat u zelfs nog rijker zult zijn dan uw broer.”

The king then took pity on him, and said, ‘You shall be poor no longer. I will give you so much that you shall be even richer than your brother.’

Toen gaf hij hem goud en landerijen en kudden, en maakte hem zo rijk dat het fortuin van zijn broer in het geheel niet met het zijne kon worden vergeleken.

Then he gave him gold and lands and flocks, and made him so rich that his brother’s fortune could not at all be compared with his.

Toen de broer van dit alles hoorde, en hoe een knol de tuinman zo rijk had gemaakt, werd hij vreselijk jaloers op hem en bedacht hij hoe hij hetzelfde goede geluk voor zichzelf kon verwerven.

When the brother heard of all this, and how a turnip had made the gardener so rich, he envied him sorely, and bethought himself how he could contrive to get the same good fortune for himself.

Hij besloot het echter veel slimmer aan te pakken dan zijn broer en verzamelde een rijk geschenk van goud en mooie paarden voor de koning; en hij dacht dat hij een veel groter geschenk als tegenprestatie moest krijgen; want als zijn broer al zoveel had gekregen voor louter een knol, wat moest zijn geschenk dan wel niet waard zijn?

However, he determined to manage more cleverly than his brother, and got together a rich present of gold and fine horses for the king; and thought he must have a much larger gift in return; for if his brother had received so much for only a turnip, what must his present be worth?