An Offer

“Michael’s?” Jess said. She looked at the roll on the plate, then at her grandfather. Her voice was suddenly sharp. “What do you mean, Michael’s? Grandad, he’s been gone for fifteen years. Ana made those rolls. You just said so yourself.”

“Của chú Michael ư?” Jess nói. Cô bé nhìn chiếc bánh mì tròn trên đĩa, rồi nhìn ông nội. Giọng cô bé bỗng trở nên gay gắt. “Ý ông là sao, của chú Michael ạ? Ông ơi, chú ấy đã đi suốt mười lăm năm rồi. Chị Ana đã làm những chiếc bánh mì tròn đó mà. Chính ông vừa nói thế xong.”

Walter didn’t answer her. He was still looking at Ana. Ana stood by the sink with a wet box in her hands and did not move. She knew that if she opened her mouth, the truth would come out. So she kept it closed, and it was the hardest thing she had ever done. The clock on the wall seemed very loud.

Walter không trả lời cô bé. Ông vẫn đang nhìn Ana. Ana đứng bên bồn rửa bát với chiếc hộp ướt trên tay và không hề cử động. Cô biết rằng nếu mở miệng ra, sự thật sẽ lộ ra ngoài. Vì thế cô ngậm chặt miệng, và đó là điều khó khăn nhất mà cô từng làm. Tiếng đồng hồ trên tường nghe như rất to.

Then something in Walter’s face closed, slowly, like a heavy door. He looked down at the roll. “No,” he said. “No, that’s impossible. Of course it is.” He pushed the plate away with his good hand. “You bake like him, that’s all. You learned from me, and he learned from me. Some hands remember the same things. That’s all it is.”

Rồi nét mặt của Walter khép lại, chầm chậm, như một cánh cửa nặng nề. Ông nhìn xuống chiếc bánh mì tròn. “Không,” ông nói. “Không, điều đó là không thể. Tất nhiên là không thể rồi.” Ông dùng bàn tay lành lặn đẩy chiếc đĩa ra xa. “Cháu làm bánh giống nó thôi, chỉ có vậy. Cháu học từ ông, và nó cũng học từ ông. Đôi bàn tay nào đó nhớ lại cùng những điều ấy. Chỉ có vậy thôi.”

He said it firmly, as if he was telling it to himself more than to them. Jess looked at Ana with a question in her eyes, but Ana only shook her head. Jess shrugged and went upstairs to study. Ana understood that Walter had chosen not to know. She did not know whether to feel relieved or even more ashamed.

Ông nói một cách dứt khoát, như thể ông đang tự nhủ với chính mình nhiều hơn là nói với họ. Jess nhìn Ana với ánh mắt đầy thắc mắc, nhưng Ana chỉ lắc đầu. Jess nhún vai rồi đi lên gác để học bài. Ana hiểu rằng Walter đã chọn cách không muốn biết. Cô không biết mình nên cảm thấy nhẹ nhõm hay còn thấy xấu hổ hơn.

That evening, Walter did not go to bed early. When Ana came down to make tea at nine, he was still sitting in his chair in the kitchen with the lights off and the radio on very low. She turned on the small light over the table. He did not tell her to turn it off. Instead he pointed at the other chair.

Tối hôm đó, Walter không đi ngủ sớm. Khi Ana xuống nhà pha trà lúc chín giờ, ông vẫn đang ngồi trên chiếc ghế của mình trong bếp, đèn đã tắt và đài mở rất nhỏ. Cô bật ngọn đèn nhỏ phía trên bàn. Ông không bảo cô tắt đi. Thay vào đó, ông chỉ vào chiếc ghế còn lại.

“Sit down,” he said. “I want to tell you something. About my son.” Ana sat down slowly. She held her cup with both hands so that he could not see them shake.

“Ngồi xuống đi,” ông nói. “Ông muốn kể cho cháu nghe chuyện này. Về con trai ông.” Ana từ từ ngồi xuống. Cô cầm tách trà bằng cả hai tay để ông không thấy tay cô run.

“He was a terrible child,” Walter began, and almost smiled. “Too clever, too loud, always asking why. When he was seven, he wanted to bake. So Mary put a chair by that table, and he stood on it every morning before school. He made rolls that looked like stones and tasted like stones. He was so proud of them. We ate every one.”

“Nó từng là một đứa trẻ kinh khủng,” Walter bắt đầu, và suýt mỉm cười. “Quá thông minh, quá ồn ào, lúc nào cũng hỏi tại sao. Khi lên bảy tuổi, nó muốn làm bánh. Thế là Mary đặt một chiếc ghế cạnh cái bàn kia, và sáng nào trước giờ đi học nó cũng đứng lên đó. Nó đã làm ra những chiếc bánh mì tròn trông như đá và có vị như đá. Nó đã rất tự hào về chúng. Chúng tôi đã ăn từng chiếc một.”

“Mary taught him to fold the paper bags. A good baker never wastes a bag, she said. After that he folded every bag in the shop, all day, whether we needed it or not. Customers used to find little paper squares in their shopping for weeks.” Walter looked at the drawer under the table. “He was the only one who ever listened to her properly.”

“Mary đã dạy nó gấp túi giấy. Một người thợ làm bánh giỏi không bao giờ lãng phí một chiếc túi, bà ấy đã nói thế. Sau đó nó gấp từng chiếc túi trong tiệm, cả ngày, dù chúng tôi có cần hay không. Khách hàng thường tìm thấy những mảnh giấy vuông nhỏ trong đồ mua sắm suốt nhiều tuần.” Walter nhìn ngăn kéo dưới bàn. “Nó là người duy nhất từng thực sự lắng nghe bà ấy.”

He told her more. How Michael had refused to go to university because he wanted to bake. How father and son had argued about everything, the oven, the prices, the radio station. How they had worked side by side for ten years and hardly ever said a kind word to each other. How Michael used to sing to baby Jess in the kitchen at four in the morning, the same slow song that Mary had sung over the mixer.

Ông kể thêm cho cô nghe. Rằng Michael đã từ chối vào đại học vì muốn làm bánh ra sao. Hai cha con đã cãi nhau về mọi thứ, từ cái lò nướng, giá cả, cho đến đài phát thanh thế nào. Rằng họ đã làm việc cạnh nhau suốt mười năm và hầu như chưa từng nói với nhau một lời tử tế. Rằng Michael thường hát cho bé Jess nghe trong bếp lúc bốn giờ sáng, vẫn bài hát chậm rãi mà Mary từng hát bên máy trộn bột.