De gouden gans

Er was eens een man die drie zonen had. De jongste heette Domoor en werd bij elke gelegenheid veracht, bespot en uitgelachen.

There was a man who had three sons, the youngest of whom was called Dummling, and was despised, mocked, and sneered at on every occasion.

Het gebeurde dat de oudste zoon naar het bos wilde gaan om hout te hakken. Voor hij vertrok, gaf zijn moeder hem een mooie zoete koek en een fles wijn mee, zodat hij geen honger of dorst zou lijden.

It happened that the eldest wanted to go into the forest to hew wood, and before he went his mother gave him a beautiful sweet cake and a bottle of wine in order that he might not suffer from hunger or thirst.

Toen hij het bos inging, ontmoette hij een klein oud mannetje met grijze haren. Het mannetje wenste hem een goede dag en zei: “Geef me toch een stukje koek uit je zak en laat me een slok van je wijn drinken; ik heb zo’n honger en dorst.”

When he entered the forest he met a little grey-haired old man who bade him good day, and said: ‘Do give me a piece of cake out of your pocket, and let me have a draught of your wine; I am so hungry and thirsty.’

Maar de slimme zoon antwoordde: “Als ik u mijn koek en wijn geef, heb ik zelf niets; maak dat u wegkomt,” en hij liet het mannetje staan en liep verder.

But the clever son answered: ‘If I give you my cake and wine, I shall have none for myself; be off with you,’ and he left the little man standing and went on.

Maar toen hij een boom begon om te hakken, duurde het niet lang voor hij missloeg. De bijl sneed in zijn arm, zodat hij naar huis moest gaan om hem te laten verbinden. En dit was het werk van het kleine grijze mannetje.

But when he began to hew down a tree, it was not long before he made a false stroke, and the axe cut him in the arm, so that he had to go home and have it bound up. And this was the little grey man’s doing.

Hierna ging de tweede zoon naar het bos, en zijn moeder gaf hem, net als de oudste, een koek en een fles wijn. Het kleine oude grijze mannetje ontmoette hem eveneens en vroeg hem om een stuk koek en een slok wijn.

After this the second son went into the forest, and his mother gave him, like the eldest, a cake and a bottle of wine. The little old grey man met him likewise, and asked him for a piece of cake and a drink of wine.

Maar ook de tweede zoon zei verstandig genoeg: “Wat ik u geef, gaat van mijzelf af; wegwezen!” en hij liet het mannetje staan en liep verder.

But the second son, too, said sensibly enough: ‘What I give you will be taken away from myself; be off!’ and he left the little man standing and went on.

Zijn straf liet echter niet op zich wachten; toen hij een paar slagen tegen de boom had gedaan, raakte hij zichzelf in zijn been, zodat hij naar huis gedragen moest worden.

His punishment, however, was not delayed; when he had made a few blows at the tree he struck himself in the leg, so that he had to be carried home.

Toen zei Domoor: “Vader, laat mij toch gaan om hout te hakken.” De vader antwoordde: “Je broers hebben zich ermee bezeerd, blijf er maar van af, jij begrijpt er immers niets van.”

Then Dummling said: ‘Father, do let me go and cut wood.’ The father answered: ‘Your brothers have hurt themselves with it, leave it alone, you do not understand anything about it.’

Maar Domoor smeekte zo lang dat hij ten slotte zei: “Ga dan maar, door jezelf te bezeren word je wel wijzer.” Zijn moeder gaf hem een koek mee die met water was gemaakt en in de as gebakken, en daarbij een fles zuur bier.

But Dummling begged so long that at last he said: ‘Just go then, you will get wiser by hurting yourself.’ His mother gave him a cake made with water and baked in the cinders, and with it a bottle of sour beer.

Toen hij bij het bos kwam, kwam het kleine oude grijze mannetje hem eveneens tegen, groette hem en zei: “Geef me een stukje van je koek en een slok uit je fles; ik heb zo’n honger en dorst.”

When he came to the forest the little old grey man met him likewise, and greeting him, said: ‘Give me a piece of your cake and a drink out of your bottle; I am so hungry and thirsty.’

Domoor antwoordde: “Ik heb alleen askoek en zuur bier; als u dat bevalt, gaan we zitten en eten.” Ze gingen dus zitten, en toen Domoor zijn askoek tevoorschijn haalde, was het een fijne zoete koek, en het zure bier was goede wijn geworden.

Dummling answered: ‘I have only cinder-cake and sour beer; if that pleases you, we will sit down and eat.’ So they sat down, and when Dummling pulled out his cinder-cake, it was a fine sweet cake, and the sour beer had become good wine.

Ze aten en dronken dus, en daarna zei het mannetje: “Omdat je een goed hart hebt en bereid bent te delen wat je hebt, zal ik je geluk schenken. Daar staat een oude boom, vel die maar, dan vind je iets bij de wortels.”

So they ate and drank, and after that the little man said: ‘Since you have a good heart, and are willing to divide what you have, I will give you good luck. There stands an old tree, cut it down, and you will find something at the roots.’