The Golden Goose

There was a man who had three sons, the youngest of whom was called Dummling, and was despised, mocked, and sneered at on every occasion.

Pewien człowiek miał trzech synów, z których najmłodszy nazywał się Dummling i przy każdej okazji był pogardzany, wyśmiewany oraz traktowany z góry.

It happened that the eldest wanted to go into the forest to hew wood, and before he went his mother gave him a beautiful sweet cake and a bottle of wine in order that he might not suffer from hunger or thirst.

Zdarzyło się, że najstarszy chciał pójść do lasu rąbać drewno, a zanim wyruszył, matka dała mu pyszne słodkie ciasto i butelkę wina, aby nie cierpiał głodu ani pragnienia.

When he entered the forest he met a little grey-haired old man who bade him good day, and said: ‘Do give me a piece of cake out of your pocket, and let me have a draught of your wine; I am so hungry and thirsty.’

Gdy wszedł do lasu, spotkał małego, siwowłosego staruszka, który przywitał go słowami: „Daj mi, proszę, kawałek ciasta ze swojej kieszeni i łyk twojego wina; jestem taki głodny i spragniony”.

But the clever son answered: ‘If I give you my cake and wine, I shall have none for myself; be off with you,’ and he left the little man standing and went on.

Mądry syn jednak odpowiedział: „Jeśli dam ci moje ciasto i wino, sam nie będę miał niczego; ruszaj w swoją stronę!”, po czym zostawił małego człowieka stojącego na drodze i poszedł dalej.

But when he began to hew down a tree, it was not long before he made a false stroke, and the axe cut him in the arm, so that he had to go home and have it bound up. And this was the little grey man’s doing.

Gdy jednak zaczął ścinać drzewo, niedługo potem wykonał zły cios i topór uderzył go w ramię, tak że musiał wracać do domu i dać je opatrzyć. A była to sprawka małego siwego człowieka.

After this the second son went into the forest, and his mother gave him, like the eldest, a cake and a bottle of wine. The little old grey man met him likewise, and asked him for a piece of cake and a drink of wine.

Następnie do lasu poszedł drugi syn, a matka dała mu, tak jak najstarszemu, ciasto i butelkę wina. Mały stary siwy człowiek spotkał go również i poprosił o kawałek ciasta oraz łyk wina.

But the second son, too, said sensibly enough: ‘What I give you will be taken away from myself; be off!’ and he left the little man standing and went on.

Lecz drugi syn także odpowiedział dość rozsądnie: „To, co tobie dam, zostanie odebrane mnie samemu; ruszaj stąd!”, po czym zostawił małego człowieka i poszedł dalej.

His punishment, however, was not delayed; when he had made a few blows at the tree he struck himself in the leg, so that he had to be carried home.

Jego kara jednak nie dała na siebie czekać; po kilku uderzeniach w drzewo zranił się w nogę, tak że trzeba było go zanieść do domu.

Then Dummling said: ‘Father, do let me go and cut wood.’ The father answered: ‘Your brothers have hurt themselves with it, leave it alone, you do not understand anything about it.’

Wtedy Dummling rzekł: „Ojcze, pozwól i mnie pójść rąbać drewno”. Ojciec odpowiedział: „Twoi bracia zrobili sobie przy tym krzywdę, zostaw to, ty nic z tego nie rozumiesz”.

But Dummling begged so long that at last he said: ‘Just go then, you will get wiser by hurting yourself.’ His mother gave him a cake made with water and baked in the cinders, and with it a bottle of sour beer.

Dummling jednak prosił tak długo, aż w końcu ojciec powiedział: „Idź więc, zmądrzejesz, gdy zrobisz sobie krzywdę”. Matka dała mu placek zrobiony na wodzie i upieczony w popiele, a do tego butelkę kwaśnego piwa.

When he came to the forest the little old grey man met him likewise, and greeting him, said: ‘Give me a piece of your cake and a drink out of your bottle; I am so hungry and thirsty.’

Gdy przyszedł do lasu, mały stary siwy człowiek spotkał go również i witając go, rzekł: „Daj mi kawałek twojego placka i łyk z twojej butelki; jestem taki głodny i spragniony”.

Dummling answered: ‘I have only cinder-cake and sour beer; if that pleases you, we will sit down and eat.’ So they sat down, and when Dummling pulled out his cinder-cake, it was a fine sweet cake, and the sour beer had become good wine.

Dummling odpowiedział: „Mam tylko placek z popiołu i kwaśne piwo; jeśli ci to odpowiada, usiądźmy i zjedzmy”. Usiedli więc, a gdy Dummling wyciągnął swój placek z popiołu, okazało się, że jest to wyborne słodkie ciasto, a kwaśne piwo stało się dobrym winem.