Three Questions

It once occurred to a certain king, that if he always knew the right time to begin everything; if he knew who were the right people to listen to, and whom to avoid; and, above all, if he always knew what was the most important thing to do, he would never fail in anything he might undertake.

Pewnemu królowi przyszło kiedyś do głowy, że gdyby zawsze znał właściwy czas, aby wszystko rozpocząć; gdyby wiedział, kogo należy słuchać, a kogo unikać; a przede wszystkim, gdyby zawsze wiedział, co jest najważniejszą rzeczą do zrobienia, nigdy nie poniósłby porażki w niczym, czego by się podjął.

And this thought having occurred to him, he had it proclaimed throughout his kingdom that he would give a great reward to any one who would teach him what was the right time for every action, and who were the most necessary people, and how he might know what was the most important thing to do.

A gdy ta myśl przyszła mu do głowy, ogłosił w całym królestwie, że da wspaniałą nagrodę każdemu, kto nauczy go, jaki jest właściwy czas na każde działanie, kim są najbardziej potrzebni ludzie i skąd ma wiedzieć, co jest najważniejszą rzeczą do zrobienia.

And learned men came to the King, but they all answered his questions differently.

I przybyli do króla mędrcy, ale wszyscy odpowiadali na jego pytania odmiennie.

In reply to the first question, some said that to know the right time for every action, one must draw up in advance, a table of days, months and years, and must live strictly according to it.

W odpowiedzi na pierwsze pytanie niektórzy twierdzili, że aby znać właściwy czas na każde działanie, należy sporządzić z góry tabelę dni, miesięcy i lat oraz żyć ściśle według niej.

Only thus, said they, could everything be done at its proper time.

Tylko w ten sposób, mówili, można zrobić wszystko we właściwym czasie.

Others declared that it was impossible to decide beforehand the right time for every action; but that, not letting oneself be absorbed in idle pastimes, one should always attend to all that was going on, and then do what was most needful.

Inni oświadczyli, że niemożliwe jest wcześniejsze ustalenie właściwego czasu na każde działanie; ale nie pozwalając sobie na próżne rozrywki, należy zawsze zwracać uwagę na wszystko, co się dzieje, a potem robić to, co jest najbardziej potrzebne.

Others, again, said that however attentive the King might be to what was going on, it was impossible for one man to decide correctly the right time for every action, but that he should have a Council of wise men, who would help him to fix the proper time for everything.

Jeszcze inni mówili, że jakkolwiek uważny król by nie był wobec tego, co się dzieje, jeden człowiek nie jest w stanie trafnie określić właściwego czasu na każde działanie, lecz powinien mieć radę mędrców, która pomogłaby mu wyznaczyć odpowiedni czas na wszystko.

But then again others said there were some things which could not wait to be laid before a Council, but about which one had at once to decide whether to undertake them or not.

Ale znowu inni twierdzili, że są sprawy, które nie mogą czekać na przedstawienie radzie, lecz o których trzeba natychmiast zdecydować, czy się ich podjąć, czy nie.

But in order to decide that, one must know beforehand what was going to happen. It is only magicians who know that; and, therefore, in order to know the right time for every action, one must consult magicians.

Lecz aby to rozstrzygnąć, trzeba wiedzieć z góry, co się wydarzy. Wiedzą to tylko czarnoksiężnicy; dlatego też, aby znać właściwy czas na każde działanie, należy radzić się czarnoksiężników.

Equally various were the answers to the second question. Some said, the people the King most needed were his councillors; others, the priests; others, the doctors; while some said the warriors were the most necessary.

Równie różnorodne były odpowiedzi na drugie pytanie. Jedni twierdzili, że ludźmi najbardziej potrzebnymi królowi są jego doradcy; inni, że kapłani; inni, że lekarze; a niektórzy mówili, że najbardziej potrzebni są wojownicy.

To the third question, as to what was the most important occupation: some replied that the most important thing in the world was science. Others said it was skill in warfare; and others, again, that it was religious worship.

Na trzecie pytanie, dotyczące tego, jakie zajęcie jest najważniejsze: niektórzy odpowiedzieli, że najważniejszą rzeczą na świecie jest nauka. Inni mówili, że kunszt wojenny; a jeszcze inni, że kult religijny.

All the answers being different, the King agreed with none of them, and gave the reward to none. But still wishing to find the right answers to his questions, he decided to consult a hermit, widely renowned for his wisdom.

Ponieważ wszystkie odpowiedzi były różne, król z żadną się nie zgodził i nikomu nie dał nagrody. Pragnąc jednak wciąż znaleźć właściwe odpowiedzi na swoje pytania, postanowił poradzić się pustelnika, powszechnie słynącego ze swojej mądrości.