Owalny portret

Ów zamek, do którego mój służący poważył się wedrzeć siłą, zamiast pozwolić mi, w mym rozpaczliwie poranionym stanie, spędzić noc pod gołym niebem, należał do owych gmachów pełnych posępności zmieszanej ze wspaniałością, które tak długo spoglądały złowrogo spośród Apeninów, nie mniej rzeczywiście, niż w wyobraźni pani Radcliffe.

The château into which my valet had ventured to make forcible entrance, rather than permit me, in my desperately wounded condition, to pass a night in the open air, was one of those piles of commingled gloom and grandeur which have so long frowned among the Appennines, not less in fact than in the fancy of Mrs. Radcliffe.

Ze wszystkich oznak wynikało, że opuszczono go tymczasowo i zgoła niedawno. Rozgościliśmy się w jednej z najmniejszych i najmniej wystawnie umeblowanych komnat. Mieściła się ona w odległej wieżyczce budowli.

To all appearance it had been temporarily and very lately abandoned. We established ourselves in one of the smallest and least sumptuously furnished apartments. It lay in a remote turret of the building.

Jej ozdoby były bogate, a zarazem postrzępione i staroświeckie.

Its decorations were rich, yet tattered and antique.

Jej ściany obwieszone były gobelinami i przyozdobione rozlicznymi i różnokształtnymi trofeami herbowymi, wraz z niezwykle wielką liczbą nader żywych współczesnych obrazów w ramach z bogatej, złocistej arabeski.

Its walls were hung with tapestry and bedecked with manifold and multiform armorial trophies, together with an unusually great number of very spirited modern paintings in frames of rich golden arabesque.

Obrazami owymi, które zwisały ze ścian nie tylko na ich głównych płaszczyznach, lecz i w niezliczonych zakamarkach, jakie wymuszała osobliwa architektura zamku — obrazami owymi me rodzące się majaczenie, być może, kazało mi powziąć głębokie zajęcie; tak iż nakazałem Pedrowi zamknąć ciężkie okiennice komnaty — jako że noc już zapadła — zapalić płomienie wysokiego kandelabru, który stał u wezgłowia mego łoża, oraz rozchylić szeroko obramowane frędzlami kotary z czarnego aksamitu, które spowijały samo łoże.

In these paintings, which depended from the walls not only in their main surfaces, but in very many nooks which the bizarre architecture of the château rendered necessary—in these paintings my incipient delirium, perhaps, had caused me to take deep interest; so that I bade Pedro to close the heavy shutters of the room—since it was already night—to light the tongues of a tall candelabrum which stood by the head of my bed, and to throw open far and wide the fringed curtains of black velvet which enveloped the bed itself.

Pragnąłem, by to wszystko uczyniono, abym mógł oddać się, jeśli nie snowi, to przynajmniej na przemian kontemplacji owych obrazów oraz lekturze małego tomiku, który znaleziono na poduszce, a który rościł sobie prawo do ich krytyki i opisu.

I wished all this done that I might resign myself, if not to sleep, at least alternately to the contemplation of these pictures, and the perusal of a small volume which had been found upon the pillow, and which purported to criticise and describe them.

Długo, długo czytałem — i z nabożnym, żarliwym zachwytem patrzyłem. Szybko i wspaniale upływały godziny, aż nadszedł głęboki zmierzch północy.

Long, long I read—and devoutly, devotedly I gazed. Rapidly and gloriously the hours flew by and the deep midnight came.

Położenie kandelabru nie odpowiadało mi, więc wyciągnąwszy z trudem rękę, zamiast budzić mego drzemiącego służącego, przestawiłem go tak, aby rzucał swe promienie pełniej na książkę.

The position of the candelabrum displeased me, and outreaching my hand with difficulty, rather than disturb my slumbering valet, I placed it so as to throw its rays more fully upon the book.

Lecz czyn ten wywołał skutek zgoła nieprzewidziany. Promienie licznych świec (było ich bowiem wiele) padły teraz w głąb wnęki pokoju, którą dotąd rzucał w głęboki cień jeden ze słupków łoża.

But the action produced an effect altogether unanticipated. The rays of the numerous candles (for there were many) now fell within a niche of the room which had hitherto been thrown into deep shade by one of the bed-posts.

Ujrzałem w ten sposób w jaskrawym świetle obraz zupełnie dotychczas niezauważony. Był to portret młodej dziewczyny, dopiero dojrzewającej do kobiecości. Rzuciłem okiem na malowidło pośpiesznie, po czym zamknąłem oczy.

I thus saw in vivid light a picture all unnoticed before. It was the portrait of a young girl just ripening into womanhood. I glanced at the painting hurriedly, and then closed my eyes.

Dlaczego to uczyniłem, zrazu nie było jasne nawet dla mego własnego rozumu. Lecz podczas gdy me powieki pozostawały w ten sposób przymknięte, rozważałem w myśli powód ich zamknięcia.

Why I did this was not at first apparent even to my own perception. But while my lids remained thus shut, I ran over in my mind my reason for so shutting them.

Był to odruchowy impuls, by zyskać czas na namysł — upewnić się, że wzrok mię nie zwiódł — uspokoić i poskromić mą wyobraźnię przed trzeźwiejszym i pewniejszym spojrzeniem. Po kilku zaledwie chwilach spojrzałem znów bacznie na malowidło.

It was an impulsive movement to gain time for thought—to make sure that my vision had not deceived me—to calm and subdue my fancy for a more sober and more certain gaze. In a very few moments I again looked fixedly at the painting.

Że widziałem teraz wiernie, nie mogłem i nie chciałem wątpić; albowiem pierwszy blask świec padający na owo płótno zdawał się rozpraszać senne odrętwienie wkradające się w me zmysły i wstrząsnąć mną od razu ku pełnej jawie.

That I now saw aright I could not and would not doubt; for the first flashing of the candles upon that canvas had seemed to dissipate the dreamy stupor which was stealing over my senses, and to startle me at once into waking life.

Portret, jak już rzekłem, przedstawiał młodą dziewczynę. Była to jedynie głowa i ramiona, wykonane w tym, co technicznie zwie się sposobem winietowym; wielce na modłę ulubionych głów Sully’ego.

The portrait, I have already said, was that of a young girl. It was a mere head and shoulders, done in what is technically termed a vignette manner; much in the style of the favorite heads of Sully.