Damon i Pytiasz

Młody człowiek o imieniu Pytiasz zrobił coś, co nie spodobało się tyranowi Dionizjuszowi. Za to przewinienie został wtrącony do więzienia i wyznaczono dzień, w którym miał zostać stracony.

A young man whose name was Pythias had done something which the tyrant Dionysius did not like. For this offense he was dragged to prison, and a day was set when he should be put to death.

Jego dom znajdował się daleko i bardzo pragnął zobaczyć swojego ojca, matkę oraz przyjaciół, zanim umrze.

His home was far away, and he wanted very much to see his father and mother and friends before he died.

„Pozwól mi tylko wrócić do domu i pożegnać się z tymi, których kocham” – powiedział – „a potem powrócę i oddam swoje życie”.

“Only give me leave to go home and say good-by to those whom I love,” he said, “and then I will come back and give up my life.”

Tyran wyśmiał go.

The tyrant laughed at him.

„Skąd mogę wiedzieć, że dotrzyma Pan obietnicy?” – zapytał. „Chce mnie Pan tylko oszukać i ocalić siebie”.

“How can I know that you will keep your promise?” he said. “You only want to cheat me, and save yourself.”

Wtedy przemówił młody człowiek o imieniu Damon i rzekł: —

Then a young man whose name was Damon spoke and said,—

„O królu! Niech Pan wtrąci mnie do więzienia na miejsce mojego przyjaciela Pytiasza i pozwoli mu udać się do jego ojczyzny, aby uporządkował swoje sprawy i pożegnał się z przyjaciółmi. Wiem, że powróci tak, jak obiecał, gdyż jest człowiekiem, który nigdy nie złamał danego słowa.

“O king! put me in prison in place of my friend Pythias, and let him go to his own country to put his affairs in order, and to bid his friends farewell. I know that he will come back as he promised, for he is a man who has never broken his word.

Lecz jeśli nie będzie go tutaj w dniu wyznaczonym przez Pana, wówczas umrę na jego miejscu”.

But if he is not here on the day which you have set, then I will die in his stead.”

Tyran był zaskoczony, że ktokolwiek mógł złożyć taką propozycję. W końcu zgodził się wypuścić Pytiasza i wydał rozkaz, aby młodego Damona zamknięto w więzieniu.

The tyrant was surprised that anybody should make such an offer. He at last agreed to let Pythias go, and gave orders that the young man Damon should be shut up in prison.

Czas płynął i wkrótce zbliżył się dzień wyznaczony na śmierć Pytiasza; a on nie wracał. Tyran nakazał strażnikowi więziennemu bacznie pilnować Damona i nie dopuścić do jego ucieczki. Lecz Damon nie próbował uciekać.

Time passed, and by and by the day drew near which had been set for Pythias to die; and he had not come back. The tyrant ordered the jailer to keep close watch upon Damon, and not let him escape. But Damon did not try to escape.

Nadal wierzył w prawdomówność i honor swojego przyjaciela. Mówił: „Jeśli Pytiasz nie powróci na czas, nie będzie to jego wina. Stanie się tak dlatego, że został zatrzymany wbrew swojej woli”.

He still had faith in the truth and honor of his friend. He said, “If Pythias does not come back in time, it will not be his fault. It will be because he is hindered against his will.”

W końcu nadszedł ten dzień, a potem sama godzina. Damon był gotowy na śmierć. Jego zaufanie do przyjaciela było niezmiennie silne; mówił też, że nie rozpacza z powodu tego, iż musi cierpieć za kogoś, kogo tak bardzo kochał.

At last the day came, and then the very hour. Damon was ready to die. His trust in his friend was as firm as ever; and he said that he did not grieve at having to suffer for one whom he loved so much.

Wtedy przyszedł strażnik więzienny, aby poprowadzić go na śmierć; lecz w tym samym momencie w drzwiach stanął Pytiasz. Został opóźniony przez burze i katastrofę statku, i obawiał się, że przybył za późno.

Then the jailer came to lead him to his death; but at the same moment Pythias stood in the door. He had been delayed by storms and shipwreck, and he had feared that he was too late.

Przywitał Damona serdecznie, a następnie oddał się w ręce strażnika więziennego. Był szczęśliwy, ponieważ uważał, że dotarł na czas, chociaż stało się to w ostatniej chwili.

He greeted Damon kindly, and then gave himself into the hands of the jailer. He was happy because he thought that he had come in time, even though it was at the last moment.