Genç Hanım mı, Yoksa Kaplan mı?

Çok eski zamanlarda yarı barbar bir kral yaşardı; fikirleri uzak Latin komşularının ilericiliğiyle biraz cilalanıp keskinleşmiş olsa da, benliğinin barbar olan yarısına yakışır şekilde hâlâ kaba, şatafatlı ve sınır tanımazdı.

In the very olden time there lived a semi-barbaric king, whose ideas, though somewhat polished and sharpened by the progressiveness of distant Latin neighbors, were still large, florid, and untrammeled, as became the half of him which was barbaric.

Taşkın bir hayal gücüne ve bunun yanı sıra, istediği an türlü hayallerini gerçeğe dönüştürebilecek denli karşı konulmaz bir otoriteye sahip bir adamdı. Kendi kendisiyle baş başa kalıp düşünmeye pek düşkündü ve kendisiyle kendisi bir konuda anlaştı mı, o iş hemen yapılırdı.

He was a man of exuberant fancy, and, withal, of an authority so irresistible that, at his will, he turned his varied fancies into facts. He was greatly given to self-communing, and, when he and himself agreed upon anything, the thing was done.

Ev ve devlet düzeninin her bir parçası belirlenen yolunda pürüzsüzce ilerlediğinde, tabiatı yumuşak başlı ve cana yakındı; fakat ne zaman ufak bir aksilik çıksa ve çarklarından bazıları yörüngesinden çıksa, daha da yumuşak başlı ve daha da cana yakın olurdu; çünkü hiçbir şey onu eğriyi doğrultmak ve pürüzleri ezmek kadar hoşnut etmezdi.

When every member of his domestic and political systems moved smoothly in its appointed course, his nature was bland and genial; but, whenever there was a little hitch, and some of his orbs got out of their orbits, he was blander and more genial still, for nothing pleased him so much as to make the crooked straight and crush down uneven places.

Barbarlığının yarıya inmesini sağlayan ödünç alınmış fikirler arasında, yiğitçe ve vahşi cesaret gösterileriyle tebaasının zihninin incelip terbiye edildiği halk arenası da vardı.

Among the borrowed notions by which his barbarism had become semified was that of the public arena, in which, by exhibitions of manly and beastly valor, the minds of his subjects were refined and cultured.

Fakat burada bile taşkın ve barbarca hayal gücü kendini gösteriyordu.

But even here the exuberant and barbaric fancy asserted itself.

Kralın arenası, halka can çekişen gladyatörlerin coşkulu feryatlarını dinleme fırsatı sunmak ya da dini fikirlerle aç çeneler arasındaki bir çatışmanın kaçınılmaz sonunu izletmek için değil, halkın zihinsel enerjisini genişletip geliştirmeye çok daha uygun amaçlar için inşa edilmişti.

The arena of the king was built, not to give the people an opportunity of hearing the rhapsodies of dying gladiators, nor to enable them to view the inevitable conclusion of a conflict between religious opinions and hungry jaws, but for purposes far better adapted to widen and develop the mental energies of the people.

Çevreleyen tribünleri, gizemli mahzenleri ve görünmeyen geçitleriyle bu devasa amfitiyatro; suçun cezalandırıldığı veya erdemin ödüllendirildiği, tarafsız ve lekesiz bir tesadüfün hükümleriyle işleyen bir ilahi adalet aracıydı.

This vast amphitheater, with its encircling galleries, its mysterious vaults, and its unseen passages, was an agent of poetic justice, in which crime was punished, or virtue rewarded, by the decrees of an impartial and incorruptible chance.

Bir tebaa, kralın ilgisini çekecek kadar önemli bir suçla itham edildiğinde, belirlenen bir günde sanığın kaderinin kralın arenasında tayin edileceği halka duyurulurdu. Bu yapı, adını fazlasıyla hak ediyordu; zira biçimi ve planı uzaklardan ödünç alınmış olsa da amacı, bütünüyle bir kral olan, hayalinin hoşuna gidenden daha fazla bağlılık duyduğu hiçbir gelenek tanımayan ve benimsenen her türlü insan düşüncesi ile eylemine kendi barbarca idealizminin zengin meyvesini aşılayan bu adamın zihninden doğmuştu.

When a subject was accused of a crime of sufficient importance to interest the king, public notice was given that on an appointed day the fate of the accused person would be decided in the king’s arena, a structure which well deserved its name, for, although its form and plan were borrowed from afar, its purpose emanated solely from the brain of this man, who, every barleycorn a king, knew no tradition to which he owed more allegiance than pleased his fancy, and who ingrafted on every adopted form of human thought and action the rich growth of his barbaric idealism.

Bütün halk tribünlerde toplandığında ve kral, maiyetiyle çevrili halde, arenanın bir tarafındaki görkemli tahtında yüksekte oturduğunda bir işaret verir, altındaki bir kapı açılır ve suçlanan tebaa amfitiyatroya adım atardı.

When all the people had assembled in the galleries, and the king, surrounded by his court, sat high up on his throne of royal state on one side of the arena, he gave a signal, a door beneath him opened, and the accused subject stepped out into the amphitheater.

Tam karşısında, çevrili alanın diğer tarafında, birbirinin tıpatıp aynısı ve yan yana duran iki kapı bulunurdu. Doğrudan bu kapılara doğru yürümek ve bunlardan birini açmak, yargılanan kişinin hem görevi hem de ayrıcalığıydı.

Directly opposite him, on the other side of the inclosed space, were two doors, exactly alike and side by side. It was the duty and the privilege of the person on trial to walk directly to these doors and open one of them.

Dilediği kapıyı açabilirdi; daha önce bahsedilen tarafsız ve lekesiz tesadüfün dışında hiçbir yönlendirmeye veya etkiye tabi değildi.

He could open either door he pleased; he was subject to no guidance or influence but that of the aforementioned impartial and incorruptible chance.

Eğer birini açarsa, oradan bulunabilecek en vahşi ve en acımasız aç bir kaplan çıkar, suçunun bir cezası olarak hemen üzerine atlayıp onu parçalara ayırırdı.

If he opened the one, there came out of it a hungry tiger, the fiercest and most cruel that could be procured, which immediately sprang upon him and tore him to pieces as a punishment for his guilt.

Suçlunun davası bu şekilde karara bağlandığı anda, kederli demir çanlar çalınır, arenanın dış çeperine yerleştirilmiş paralı ağıtçılardan büyük feryatlar yükselir ve devasa kalabalık, böylesine genç ve güzel ya da böylesine yaşlı ve saygın birinin bu kadar feci bir kaderi hak etmiş olmasına derinden kederlenerek, öne eğilmiş başlar ve buruk yüreklerle yavaşça evlerinin yolunu tutardı.

The moment that the case of the criminal was thus decided, doleful iron bells were clanged, great wails went up from the hired mourners posted on the outer rim of the arena, and the vast audience, with bowed heads and downcast hearts, wended slowly their homeward way, mourning greatly that one so young and fair, or so old and respected, should have merited so dire a fate.

Fakat sanık diğer kapıyı açarsa, oradan majestelerinin güzel tebaası arasından onun yaşına ve mevkisine en uygun olarak seçebileceği bir genç hanım çıkar ve suçsuzluğunun bir ödülü olarak bu hanımla hemen evlendirilirdi.

But, if the accused person opened the other door, there came forth from it a lady, the most suitable to his years and station that his majesty could select among his fair subjects, and to this lady he was immediately married, as a reward of his innocence.