We wtorki o dziesiątej

Mężczyzna w kapeluszu

The Man in the Hat

Biuro rzeczy znalezionych na stacji w Kioto mieści się w podziemiach, za długim rzędem skrytek bagażowych, w miejscu, które większość podróżnych znajduje dopiero wtedy, gdy coś zgubi. Jest tam okienko, dzwonek, którego nikt nie używa, i dwa krzesła dla czekających, na których prawie nigdy nikt nie czeka. Za okienkiem stoją regały sięgające sufitu, a na regałach leży to, o czym miasto codziennie zapomina.

The lost-property office at Kyoto Station is in the basement, behind a long row of lockers, in a place most travellers only find once they have lost something. There is a counter there, a bell that nobody uses, and two chairs for people waiting, on which almost nobody ever waits. Behind the counter, shelves reach up to the ceiling, and on the shelves lies whatever the city forgets each day.

Haruka Mori pracowała w tym okienku od dwudziestu trzech lat. Miała pięćdziesiąt dwa lata, nosiła okulary na cienkim łańcuszku i miała swój system, którego poza nią nikt do końca nie rozumiał. Rękawiczki trafiały na lewo, klucze do małych skrzyneczek pod oknem, a parasole do wysokich stojaków pod tylną ścianą, uporządkowane według kolorów. Kto szukał czarnego parasola – a w Kioto wszyscy szukali czarnego parasola – musiał uzbroić się w cierpliwość.

Haruka Mori had worked at this counter for twenty-three years. She was fifty-two, wore her glasses on a thin chain and had a system that nobody but her fully understood. Gloves went to the left, keys into the small boxes under the window, umbrellas into the tall stands on the back wall, sorted by colour. Anyone looking for a black umbrella – and in Kyoto everyone was looking for a black umbrella – had to be patient.

Od wiosny miała kolegę. Kenta Abe miał dwadzieścia sześć lat, przyszedł z administracji i uważał system pani Mori za piękny zabytek przeszłości, z którym niestety trzeba wreszcie skończyć. Przyniósł ze sobą tablet i bazę danych, do której każdy znaleziony przedmiot wprowadzano ze zdjęciem, miejscem znalezienia i godziną. „Gdy ktoś zadzwoni i zapyta o szarą rękawiczkę”, tłumaczył, „wtedy wpisuję szara i rękawiczka , a po dwóch sekundach już wszystko wiemy”.

Since the spring she had had a colleague. Kenta Abe was twenty-six, came from the administration, and considered Ms Mori’s system a fine piece of history that sadly had to be abolished. He had brought a tablet and a database in which every item found was entered with a photo, the place it was found and the time. “If someone calls and asks about a grey glove,” he explained, “I type grey and glove , and in two seconds we know.”

„I wtedy wiesz, czy to jego?”, zapytała Haruka.

“And then you know whether it’s his?” asked Haruka.

„Wtedy wiem, czy jakąś mamy”.

“Then I know whether we have one.”

„To nie to samo”, powiedziała, ale pozwoliła mu robić swoje. Nie była przeciwna nowościom. Po prostu nauczyła się, że ludzie przy okienku rzadko szukają dokładnie tego, o czym mówią.

“That’s not the same thing,” she said, but she let him get on with it. She was not against new things. She had only learned that the people at the counter were rarely looking for exactly what they said.

Biznesmen pytający o swój notes chciał w gruncie rzeczy usłyszeć, że nie jest jedynym, który o czymś zapomina. Matka pytająca o pluszowego zająca tak naprawdę szukała spokojnego snu nadchodzącej nocy. A studenci, którzy zgubili klucze, chcieli przede wszystkim, żeby ktoś na nich nakrzyczał, by nie musieli robić tego sami.

A businessman who asked about his notebook really wanted to hear that he was not the only one who forgot things. A mother who asked about a toy rabbit was in truth looking for the peace of the coming night. And students who had lost their keys mostly wanted someone to scold them, so that they did not have to do it themselves.

Najlepiej widać to było po panu Ishidzie.

The best way to understand this was Mr Ishida.

Pan Ishida przychodził w każdy wtorek o dziesiątej. Ani za pięć dziesiąta, ani dziesięć po dziesiątej, lecz tak punktualnie, że Haruka miewała wrażenie, jakby zegar na stacji nastawiał się według niego. Był szczupłym mężczyzną grubo po osiemdziesiątce, nosił szary płaszcz, latem tak samo jak zimą, oraz kapelusz, który zdejmował przy okienku i trzymał obiema rękami przed piersią. Wtedy kłaniał się lekko i zadawał swoje pytanie.

Mr Ishida came every Tuesday at ten o’clock. Not at five to ten and not at ten past ten, but so punctually that Haruka sometimes thought the station clock set itself by him. He was a slender man of well over eighty, wore a grey coat, in summer as in winter, and a hat, which he took off at the counter and held in front of his chest with both hands. Then he bowed slightly and asked his question.

„Dzień dobry, pani Mori. Czy przyniesiono może ciemnoniebieski parasol? Z bambusową rączką. Rączka jest pęknięta i owinięta czerwoną nicią”.

“Good morning, Ms Mori. Has a dark blue umbrella been handed in, perhaps? With a bamboo handle. The handle is cracked and wrapped in red thread.”

A Haruka, choć znała odpowiedź, za każdym razem podchodziła do wysokich stojaków pod tylną ścianą, przeglądała niebieskie parasole, jeden po drugim, wracała i mówiła: „Niestety nie, panie Ishida”.

And Haruka, who knew the answer, still went every time to the tall stands on the back wall, looked through the blue umbrellas one after another, came back and said: “I’m afraid not, Mr Ishida.”

„W takim razie przyjdę za tydzień”, mówił, wkładał kapelusz i odchodził.

“Then I’ll come again next week,” he said, put on his hat and left.

Trwało to już od trzech lat. Haruka nie liczyła, ale Kenta to przekalkulował: ponad sto pięćdziesiąt wtorków, w które starszy człowiek pokonywał tę samą drogę, by usłyszeć tę samą odpowiedź. Haruka dobrze pamiętała jego pierwszą wizytę. To było jesienią, a on miał wtedy na sobie czarny krawat, taki, jaki zakłada się na pogrzeb. Krawat zniknął po kilku tygodniach. Pytanie pozostało.

It had been going on like this for three years now. Haruka had not been counting, but Kenta had worked it out: more than a hundred and fifty Tuesdays on which an old man had made the same journey to hear the same answer. Haruka remembered his first visit well. It had been in the autumn, and he had been wearing a black tie at the time, the kind one wears to a funeral. After a few weeks the tie had disappeared. The question had stayed.