Een geluid in het donker

“Eén kaars,” zegt meneer Kaplan. “Vanavond is de eerste avond.”

“One candle,” says Mr Kaplan. “Tonight is the first night.”

Het is vrijdag 4 december, 9.15 uur, bij het station. Meneer Kaplan is oud en klein, met een grote hoed. Elke avond neemt hij mijn bus naar het verzorgingstehuis. Zijn vrouw is daar. Vanavond heeft hij een klein doosje kaarsen.

It is Friday, 4 December, 9:15, at the station. Mr Kaplan is old and small, with a big hat. Every evening he takes my bus to the care home. His wife is there. Tonight he has a small box of candles.

“De eerste avond waarvan?” vraag ik.

“The first night of what?” I ask.

“Chanoeka. Acht avonden, acht kaarsen. Elke avond één meer. Mijn vrouw houdt van de kaarsen.” Hij lacht. “Je weet niet alles, Rosa.”

“Hanukkah. Eight nights, eight candles. One more every night. My wife likes the candles.” He smiles. “You don’t know everything, Rosa.”

“Nee. Maar ik vraag het!”

“No. But I ask!”

Jonas stapt in achter hem. Goedenavond, de eerste stoel, de koffer op zijn knieën. Vanavond heb ik nieuws voor hem.

Jonas gets on behind him. Good evening, the first seat, the case on his knees. Tonight I have news for him.

“Dev vraagt het me vandaag weer,” zeg ik. “Wie is hij, Rosa? Is er een nieuwe man? En ik zeg niets. Niets! Zie je? Ik kan een geheim bewaren.”

“Dev asks me again today,” I say. “Who is he, Rosa? Is there a new man? And I say nothing. Nothing! See? I can keep a secret.”

In de spiegel zie ik het. Het is bijna een glimlach.

In the mirror I see it. It is nearly a smile.

“Dank je wel,” zegt hij.

“Thank you,” he says.

Bij de laatste halte stapt hij uit. Ik kijk niet naar hem. Alleen een beetje.

At the last stop he gets off. I don’t watch him. Only a little.

Om 11.50 uur ben ik voor de laatste keer op het plein. Mijn bus is leeg. De motor is uit. Ik vind deze twee minuten fijn. Het plein is stil. Er is één lampje bij Hamids winkel. En in een raam boven de apotheek staat één kaars. Daarnaast hangt een bordje: “Pianoles. Graag aanbellen.” Chanoeka, denk ik. De eerste avond.

At 11:50 I am on the square for the last time. My bus is empty. The engine is off. I like these two minutes. The square is quiet. There is one light at Hamid’s shop. And in a window over the chemist there is one candle. Next to it there is a sign: “Piano lessons. Please ring.” Hanukkah, I think. The first night.

Dan hoor ik het.

Then I hear it.

Een geluid uit de kerk. Lang en laag.

A sound from the church. Long and low.

Dan niets.

Then nothing.