Tussen de schappen

“Veertig kinderen?” zei Hamid. “In mijn winkel?”

“Forty children?” said Hamid. “In my shop?”

“Elke dag om vier uur. Tot Kerstavond. Maar een half uur.” Ik hield mijn lijst stevig vast. “De zaal is dicht voor het kerstspel. De kerk is door de week te koud. Ik heb nergens anders plek, Hamid.”

“Every day at four. Until Christmas Eve. Only for half an hour.” I held my list tight. “The hall is closed to the play. The church is too cold in the week. I have nowhere else, Hamid.”

Hamid zit al vijfentwintig jaar op St Nicholas Square, in de avondwinkel op de hoek. Hij keek er langzaam rond: de rijst, de blikken, de kranten, de koelkasten vol melk.

Hamid has been on St Nicholas Square for twenty-five years, in the late shop on the corner. He looked round it slowly: the rice, the tins, the newspapers, the fridges full of milk.

“De koningen kunnen bij het brood staan,” zei hij. “De engelen bij het raam. De schapen kunnen achterin, bij de dozen. Schapen houden van dozen.” Hij zette zijn bril op. “Ja, juf Novak. Natuurlijk ja.”

“The kings can stand by the bread,” he said. “The angels by the window. The sheep can go in the back, with the boxes. Sheep like boxes.” He put on his glasses. “Yes, Miss Novak. Of course yes.”

Ruth was niet blij. “Een kerstspel,” zei ze, “tussen het wasmiddel en het kattenvoer.” Maar ze kwam woensdag om vier uur, ze nam haar kleine elektrische piano mee en ze speelde erop, bovenop de diepvriezer.

Ruth was not happy. “A nativity,” she said, “between the washing powder and the cat food.” But she came at four on Wednesday, and she brought her small electric piano, and she played it on top of the freezer.

Het werkte. De herders liepen tussen de schappen. Maria zat op een doos sinaasappels. Hamid gaf iedereen thee in papieren bekers. Klanten bleven staan kijken, en een oude man huilde een beetje bij de engelen.

It worked. The shepherds walked between the shelves. Mary sat on a box of oranges. Hamid gave everyone tea in paper cups. Customers stood and watched, and one old man cried a little at the angels.

Die avond bleef ik laat in mijn klas, om papieren sterren uit te knippen. Om zeven uur klopte een jonge vrouw aan, met sneeuw op haar jas en de donkere ogen van Hamid. Leila Yousef, zijn dochter, journaliste, thuis uit Toronto. Haar vader had haar over mijn idee van het ziekenhuis verteld.

That evening I stayed late in my classroom, cutting out paper stars. At seven a young woman knocked, with snow on her coat and Hamid’s dark eyes. Leila Yousef, his daughter, a journalist, home from Toronto. Her father told her about my hospital idea.

Een journaliste. Ik legde mijn schaar neer.

A journalist. I put down my scissors.

“Het is een nachtmerrie,” zei ik. “Het kerstspel is een nachtmerrie. Het ziekenhuis heeft geen ja gezegd. Father Tom heeft het de bisschop niet gevraagd. En veertig kinderen in de sneeuw, in het donker?”

“It’s a nightmare,” I said. “The play is a nightmare. The hospital hasn’t said yes. Father Tom hasn’t asked the bishop. And forty children in the snow, at night?”

“Iemand op het plein zou het heel mooi vinden,” zei ze. Ze zei niet wie. “Ik kan het ziekenhuis bellen. En als u nog een volwassene nodig hebt in de sneeuw, loop ik mee met de kinderen.”

“Someone on the square would like it very much,” she said. She didn’t say who. “I can phone the hospital. And if you need another adult in the snow, I’ll walk with the children.”

“Ik zal het proberen,” zei ik.

“I’ll try,” I said.

Maar het was mijn idee, en Kofi Mensah vroeg elke dag naar het kerstspel. Donderdag belde ik zelf nog een keer de zuster van de afdeling. Ze zei nog steeds misschien. Die nacht schreef ik haar ook, een korte e-mail.

But it was my idea, and Kofi Mensah asked about the play every day. On Thursday I phoned the ward sister again myself. She still said maybe. That night I wrote to her too, a short email.

Beste zuster, wij zijn veertig kinderen en vijf volwassenen. Wij kunnen op Kerstavond om zeven uur komen, drie kerstliederen zingen en na twintig minuten weggaan. Ik ben verantwoordelijk voor elk kind. Zegt u alstublieft ja. Clara Novak, St Nicholas School.

Dear Sister, we are forty children and five adults. We can come at seven on Christmas Eve, sing three carols and leave in twenty minutes. I will be responsible for every child. Please say yes. Clara Novak, St Nicholas School.

Donderdagavond maakten twee vaders en ik de stal in de kerk af. We hadden de tekeningen van Marco, veel spijkers en geen idee. We zetten het dak erop. Toen zagen we dat het verkeerd om lag, en we haalden het eraf en zetten het er opnieuw op. De deur ging open in de muur. Toen ik tegen de stal leunde, bewoog het hele ding een beetje, als een moe paard.

On Thursday evening two fathers and I finished the stable in the church. We had Marco’s drawings, and a lot of nails, and no idea. We put the roof on. Then we saw it was the wrong way round, and took it off, and put it on again. The door opened into the wall. When I leaned on the stable, the whole thing moved a little, like a tired horse.