De man bij het vuur

“Op welke gronden?” zei ik.

“On what grounds?” I said.

Hij draaide zich naar mij om, alsof hij pas net merkte dat ik er was. “Ik sprak niet tegen u, jongeman.”

He turned to me as if he had only just noticed I was there. “I wasn’t talking to you, young man.”

“U heeft het over mijn vader. Dan is het ook mijn zaak.” Achter mij waren twaalf kraamhouders gestopt met werken om te luisteren. Twaalf namen, van de twintig die de gemeente vóór de elfde wilde hebben, en meneer Pike had er net vijf over het plein meegebracht, alleen om ze weer weg te halen.

“You’re talking about my father. That makes it my business.” Behind me twelve stall-holders had stopped working to listen. Twelve names, out of the twenty the council wanted by the eleventh, and Mr Pike had just brought five more across the square only to take them away.

“Dan zijn dit mijn gronden.” Hij trok zijn sjaal strakker. “Dit is een kerstmarkt. Hij wordt gehouden op de trappen van een kerk, op het feest van de geboorte van Christus. Dertig jaar lang werd hij geleid door Walter Brandt, die christen is en lid van die kerk, en vóór hem door Father Gregory, de priester van die kerk. Ik heb niets tegen uw vader. Ik koop al twintig jaar mijn melk bij hem. Maar hij is geen christen, en een christelijk feest hoort geleid te worden door een christen. Dat is alles.”

“Then here are my grounds.” He pulled his scarf tighter. “This is a Christmas market. It’s held on the steps of a church, on the feast of the birth of Christ. It has been run for thirty years by Walter Brandt, who is a Christian and a member of that church, and before him by Father Gregory, who was its priest. I’ve nothing against your father. I’ve bought my milk from him for twenty years. But he is not a Christian, and a Christian feast should be run by a Christian. That’s all.”

Achter hem keken de vijf kraamhouders naar de sneeuw. Een van hen, een jonge vrouw die gebreide mutsen verkocht, zag eruit alsof ze liever ergens anders was.

Behind him the five stall-holders looked at the snow. One of them, a young woman who sold knitted hats, looked as if she wished she were somewhere else.

Ik ben goed in dit soort momenten. Ik heb betere argumenten dan die van meneer Pike uit elkaar gehaald, voor rechters. Dus deed ik waar ik goed in ben.

I am good at this kind of moment. I have taken apart better arguments than Mr Pike’s in front of judges. So I did what I am good at.

“Meneer Pike,” zei ik, “u beseft dat wat u net zei discriminatie is? Op grond van godsdienst. Als u dat op een werkplek zei, werd u ontslagen. Als de gemeente hoorde dat kraamhouders weigerden te verkopen vanwege het geloof van de organisator, mocht zij uw vergunning weigeren, niet de zijne. Ik raad u dringend aan na te denken over wat u zegt voordat u het nog eens zegt.”

“Mr Pike,” I said, “you understand that what you’ve just said is discrimination? On grounds of religion. If you said it in a workplace, you’d be dismissed. If the council heard that stall-holders were refusing to trade because of the organiser’s faith, they’d be within their rights to refuse your licence, not his. I’d advise you very strongly to think about what you’ve said before you say it again.”

Het was een goede toespraak. Hij was duidelijk, juist en kort. Hij was ook, zag ik meteen, een ramp.

It was a good speech. It was clear, accurate and short. It was also, I saw at once, a disaster.

Het gezicht van meneer Pike werd hard en stil. De jonge vrouw met de mutsen keek me aan met iets wat op angst leek. Twee van de kraamhouders die de hele avond met ons hadden gewerkt, een echtpaar dat geroosterde kastanjes verkocht, legden zwijgend hun gereedschap neer en gingen naast hem staan.

Mr Pike’s face went hard and still. The young woman with the hats looked at me with something close to fear. Two of the stall-holders who had been working with us all evening, a married couple who sold roasted chestnuts, quietly put down their tools and walked over to stand beside him.

“Dreigementen,” zei meneer Pike. “Van een advocaat uit Londen. Midden op ons eigen plein.” Hij knikte langzaam, alsof ik iets had bewezen wat hij altijd al wist. “Dank u, meneer Yousef. Dat is heel duidelijk.”

“Threats,” said Mr Pike. “From a London lawyer. In the middle of our own square.” He nodded slowly, as if I had proved something he had always known. “Thank you, Mr Yousef. That’s very clear.”

Hij liep terug over het plein naar het café. De anderen volgden hem, en het kastanjepaar ging ook mee, met hun gereedschap in de hand. De deur van het café viel achter hen dicht en het belletje rinkelde.

He walked back across the square to the café. The others followed him, and the chestnut couple went too, carrying their tools. The door of the café closed behind them, and its little bell rang.

Mijn vader had geen woord gezegd. Hij hield nog steeds zijn plank vast. Hij legde hem voorzichtig op de schragen, pakte de zaag en zaagde door.

My father had not said a single word. He was still holding his plank. He put it down carefully on the trestle, picked up the saw, and went on cutting.