Η βόρεια πλευρά

«Μπαμπά», είπα, Κυριακή το πρωί, στην κουζίνα. «Ο Walter είπε να σε ρωτήσω για εκείνον τον χειμώνα. Για όλα. Σε ρωτάω λοιπόν.»

“Dad,” I said, on Sunday morning, in the kitchen. “Walter said I should ask you about that winter. All of it. So I’m asking.”

Ο πατέρας μου έκοβε ψωμί. Η αγορά είχε ανοίξει το προηγούμενο βράδυ, κι εκείνος είχε μείνει στη φωτιά ως τις δύο το πρωί, και τα μάτια του ήταν κόκκινα από τον καπνό. Έκοψε ακόμα δύο φέτες, πολύ ίσια, πριν απαντήσει.

My father was cutting bread. The market had opened the night before, and he had stood at the fire until two in the morning, and his eyes were red from the smoke. He cut two more slices, very evenly, before he answered.

«Μετά τα Χριστούγεννα», είπε.

“After Christmas,” he said.

«Γιατί μετά τα Χριστούγεννα;»

“Why after Christmas?”

«Γιατί τώρα έχουμε μια αγορά να τρέξουμε.» Έβαλε το ψωμί σε ένα πιάτο και το άφησε μπροστά μου. «Και γιατί κάποια πράγματα τα υποσχέθηκα πριν από πολύ καιρό, και πρέπει πρώτα να σκεφτώ την υπόσχεση.» Μετά πήρε το παλτό του και κατέβηκε στο μαγαζί, κι άκουσα το κουδούνι πάνω από την πόρτα, και αυτό ήταν το τέλος.

“Because now there is a market to run.” He put the bread on a plate and put the plate in front of me. “And because some things I promised a long time ago, and I have to think about the promise first.” Then he took his coat and went down to the shop, and I heard the bell over the door, and that was the end of it.

Δεν ξαναρώτησα λοιπόν. Έλεγα στον εαυτό μου ότι έχει δικαίωμα να διαλέξει τη στιγμή του. Ένιωθα ανακούφιση. Η αλήθεια είναι ότι φοβόμουν τι θα έπρεπε να νιώσω αν απαντούσε.

So I didn’t ask again. I told myself he had a right to choose his moment. I was relieved. The truth is that I was afraid of what I would have to feel if he answered.

Την Πέμπτη η αγορά ήταν ανοιχτή πέντε μέρες. Ήταν οι καλύτερες πέντε μέρες που είχα περάσει εδώ και χρόνια, και δεν το περίμενα καθόλου. Τα πρωινά δούλευα στο μαγαζί, για να κοιμάται ο πατέρας μου, και τα βράδια στην αγορά. Έμαθα πώς δουλεύει το ταμείο, ποιες εφημερίδες διαβάζουν οι ηλικιωμένοι στην πλατεία, και ότι δεν πρέπει ποτέ, μα ποτέ, να τελειώσει το γάλα την Κυριακή. Έμαθα να πουλάω κάστανα όταν το ζευγάρι των καστάνων ήθελε διάλειμμα, και ότι ήμουν παραδόξως καλός σε αυτό, γιατί το να πουλάς κάστανα είναι μια διαπραγμάτευση όπου και οι δύο πλευρές θέλουν το ίδιο πράγμα.

The market had been open for five days by Thursday. They were the best five days I had spent in years, and I hadn’t expected that at all. I worked in the shop in the mornings, so that my father could sleep, and at the market in the evenings. I learned how the till worked, which newspapers the old men on the square read, and that you must never, ever run out of milk on a Sunday. I learned to sell chestnuts when the chestnut couple needed a break, and that I was surprisingly good at it, because selling chestnuts is a negotiation where both sides want the same thing.

Η Leila πήγαινε κι ερχόταν σε περίεργες ώρες με το σημειωματάριό της. Την Πέμπτη, δεκαεφτά του μήνα, άνοιγα το μαγαζί στις έξι και μισή, όταν την είδα να γυρίζει μέσα στο σκοτάδι απέναντι από την πλατεία, με δύο πουλόβερ και τις παλιές μπότες του πατέρα μας, με χιόνι στους ώμους και τίποτα στα χέρια. Με είδε από το παράθυρο και μπήκε.

Leila came and went at strange hours with her notebook. On Thursday, the seventeenth, I was opening the shop at half past six when I saw her coming back across the square in the dark, in two jumpers and our father’s old boots, with snow on her shoulders and nothing in her hands. She saw me through the window and came in.

«Πού ήσουν;»

“Where have you been?”

«Για περίπατο.»

“For a walk.”

«Στις έξι το πρωί. Μέσα σε αυτό.»

“At six in the morning. In this.”

«Κάνει πολύ καλό», είπε, κι ανέβηκε πάνω. Ήμουν δικηγόρος αρκετό καιρό ώστε να καταλαβαίνω μια προετοιμασμένη απάντηση όταν την άκουγα. Εκείνη είχε το μυστικό της κι εγώ το δικό μου, και δεν ρώτησα.

“It’s very good for you,” she said, and went upstairs. I had been a lawyer long enough to know a prepared answer when I heard one. She had her secret and I had mine, and I didn’t ask.

Τη Hannah την είδα μόνο μία φορά, τη Δευτέρα, στην άκρη της αγοράς, με τη μητέρα της. Είπε γεια, ρώτησε αν πάνε όλα καλά με τα σπιτάκια και είπε ότι είχε πολλή δουλειά, όλα με μία ανάσα, και έφυγε. Της έστειλα δύο μηνύματα. Στο πρώτο απάντησε με μία λέξη, «Καλά», και στο δεύτερο δεν απάντησε.

Hannah I saw only once, on the Monday, at the edge of the market, with her mother. She said hello, asked if everything was all right with the huts, and said she was very busy, all in one breath, and left. I sent her two messages. She answered the first with one word, “Fine,” and didn’t answer the second.

Την Τρίτη η Imogen μου έστειλε ένα email χωρίς χαιρετισμό. Η Northgate, έγραφε, «ενδιαφέρεται να καταλάβει την κατάσταση στην πλατεία» και είχε ζητήσει «ενημέρωση πριν από τις γιορτές». Απάντησα ότι η κατάσταση δεν είχε αλλάξει και ότι περίμενα πρόοδο τον Ιανουάριο. Και τα δύο ήταν αλήθεια. Κανένα δεν ήταν ειλικρινές. Γινόμουν πολύ καλός σε αυτά.

On Tuesday Imogen sent me an email with no greeting. Northgate, she wrote, were “keen to understand the position on the square” and had asked for “an update before the holidays”. I replied that the position was unchanged and that I expected progress in January. Both statements were true. Neither was honest. I was getting very good at those.