Północna strona

– Tato – powiedziałem w niedzielę rano w kuchni. – Walter powiedział, że powinienem cię zapytać o tamtą zimę. O wszystko. Więc pytam.

“Dad,” I said, on Sunday morning, in the kitchen. “Walter said I should ask you about that winter. All of it. So I’m asking.”

Mój ojciec kroił chleb. Jarmark otworzył się poprzedniego wieczoru, a on stał przy ogniu do drugiej w nocy i miał czerwone od dymu oczy. Zanim odpowiedział, ukroił jeszcze dwie kromki, bardzo równo.

My father was cutting bread. The market had opened the night before, and he had stood at the fire until two in the morning, and his eyes were red from the smoke. He cut two more slices, very evenly, before he answered.

– Po Bożym Narodzeniu – powiedział.

“After Christmas,” he said.

– Dlaczego po Bożym Narodzeniu?

“Why after Christmas?”

– Bo teraz mamy jarmark do prowadzenia. – Położył chleb na talerzu i postawił talerz przede mną. – I dlatego, że pewne rzeczy obiecałem dawno temu i muszę najpierw pomyśleć o tej obietnicy. – Potem wziął płaszcz i zszedł do sklepu. Usłyszałem dzwonek nad drzwiami i to był koniec rozmowy.

“Because now there is a market to run.” He put the bread on a plate and put the plate in front of me. “And because some things I promised a long time ago, and I have to think about the promise first.” Then he took his coat and went down to the shop, and I heard the bell over the door, and that was the end of it.

Więc nie pytałem ponownie. Mówiłem sobie, że ma prawo wybrać chwilę. Czułem ulgę. Prawda jest taka, że bałem się tego, co musiałbym poczuć, gdyby odpowiedział.

So I didn’t ask again. I told myself he had a right to choose his moment. I was relieved. The truth is that I was afraid of what I would have to feel if he answered.

W czwartek jarmark działał już od pięciu dni. Były to najlepsze pięć dni od lat i zupełnie się tego nie spodziewałem. Rano pracowałem w sklepie, żeby ojciec mógł się wyspać, a wieczorami na jarmarku. Nauczyłem się obsługiwać kasę, jakie gazety czytają starsi panowie na placu i że w niedzielę nigdy, przenigdy nie może zabraknąć mleka. Nauczyłem się sprzedawać kasztany, gdy małżeństwo od kasztanów potrzebowało przerwy. Okazało się, że idzie mi to zaskakująco dobrze, bo sprzedaż kasztanów to negocjacje, w których obie strony chcą tego samego.

The market had been open for five days by Thursday. They were the best five days I had spent in years, and I hadn’t expected that at all. I worked in the shop in the mornings, so that my father could sleep, and at the market in the evenings. I learned how the till worked, which newspapers the old men on the square read, and that you must never, ever run out of milk on a Sunday. I learned to sell chestnuts when the chestnut couple needed a break, and that I was surprisingly good at it, because selling chestnuts is a negotiation where both sides want the same thing.

Leila przychodziła i wychodziła o dziwnych porach z zeszytem. W czwartek, siedemnastego, otwierałem sklep o wpół do siódmej, gdy zobaczyłem, jak wraca przez plac w ciemności, w dwóch swetrach i starych butach naszego ojca, ze śniegiem na ramionach i z pustymi rękami. Zobaczyła mnie przez okno i weszła.

Leila came and went at strange hours with her notebook. On Thursday, the seventeenth, I was opening the shop at half past six when I saw her coming back across the square in the dark, in two jumpers and our father’s old boots, with snow on her shoulders and nothing in her hands. She saw me through the window and came in.

– Gdzie byłaś?

“Where have you been?”

– Na spacerze.

“For a walk.”

– O szóstej rano. W taką pogodę.

“At six in the morning. In this.”

– To bardzo zdrowe – powiedziała i poszła na górę. Byłem prawnikiem dość długo, żeby poznać przygotowaną odpowiedź. Ona miała swój sekret, ja swój i nie pytałem.

“It’s very good for you,” she said, and went upstairs. I had been a lawyer long enough to know a prepared answer when I heard one. She had her secret and I had mine, and I didn’t ask.

Hannah widziałem tylko raz, w poniedziałek, na skraju jarmarku, z jej matką. Powiedziała cześć, zapytała, czy z budkami wszystko w porządku, i że jest bardzo zajęta, wszystko jednym tchem, i poszła. Wysłałem jej dwie wiadomości. Na pierwszą odpisała jednym słowem: „Dobrze”, na drugą nie odpisała wcale.

Hannah I saw only once, on the Monday, at the edge of the market, with her mother. She said hello, asked if everything was all right with the huts, and said she was very busy, all in one breath, and left. I sent her two messages. She answered the first with one word, “Fine,” and didn’t answer the second.

We wtorek Imogen wysłała mi e-mail bez powitania. Northgate, napisała, „chcą zrozumieć sytuację na placu” i poprosili o „informację przed świętami”. Odpisałem, że sytuacja się nie zmieniła i że spodziewam się postępu w styczniu. Oba zdania były prawdziwe. Żadne nie było szczere. Coraz lepiej mi to wychodziło.

On Tuesday Imogen sent me an email with no greeting. Northgate, she wrote, were “keen to understand the position on the square” and had asked for “an update before the holidays”. I replied that the position was unchanged and that I expected progress in January. Both statements were true. Neither was honest. I was getting very good at those.