Big Enough

“Four years,” said Father Tom. “You have taught at this school for four years, Miss Novak. And you have never once said no to me.”

“Vier jaar,” zei Father Tom. “U geeft al vier jaar les op deze school, mevrouw Novak. En u hebt nog nooit nee tegen mij gezegd.”

He sat on one of the children’s chairs in my classroom. It was much too small for him, and he laughed at it, his big, happy laugh. It was half past three. My Year 4 children were gone. Outside, it was already getting dark over St Nicholas Square.

Hij zat op een van de kinderstoelen in mijn klas. Die was veel te klein voor hem en hij lachte erom, zijn grote, vrolijke lach. Het was half vier. De kinderen van groep 5 waren weg. Buiten werd het al donker boven St Nicholas Square.

“What do you want, Father?”

“Wat wilt u, Father?”

“The Christmas play.”

“Het kerstspel.”

I put down my pen.

Ik legde mijn pen neer.

“Every Christmas Eve, at five o’clock, the children of the parish do the nativity in the church,” he said. “Mary, Joseph, the baby, the angels, the shepherds. For twenty years Edith Green ran it. Then she stopped, and I have run it myself.”

“Elke kerstavond om vijf uur doen de kinderen van de parochie het kerstspel in de kerk,” zei hij. “Maria, Jozef, het kindje, de engelen, de herders. Twintig jaar lang deed Edith Green het. Toen stopte ze en nu doe ik het zelf.”

“I know. I was there last year.”

“Dat weet ik. Ik was er vorig jaar bij.”

“Then you know.” He stopped laughing. “In 2023 the lights went out. In 2024 somebody brought a real sheep. In 2025 I left the script on the 24 bus. The parish council has spoken to me. One more disaster, they say, and there will be no more children’s play. Ever. Diane Price said those words twice.”

“Dan weet u het.” Hij lachte niet meer. “In 2023 ging het licht uit. In 2024 nam iemand een echt schaap mee. In 2025 liet ik het script achter in de 24 bus. De parochieraad heeft met me gesproken. Nog één ramp, zeggen ze, en er komt geen kinderspel meer. Nooit meer. Diane Price zei die woorden twee keer.”

I looked at the pile of books on my desk. I have thirty children, reports to write and no free evenings. But when I first came to this school, from my small town, Edith Green still came in every Friday. She heard the children read. She knew every child’s name in a week. I wanted to be a teacher like her.

Ik keek naar de stapel boeken op mijn bureau. Ik heb dertig kinderen, rapporten om te schrijven en geen vrije avonden. Maar toen ik voor het eerst op deze school kwam, uit mijn kleine stad, kwam Edith Green nog elke vrijdag langs. Ze luisterde naar de kinderen als ze lazen. Ze kende binnen een week de naam van elk kind. Ik wilde een juf zijn zoals zij.

It was Edith’s play.

Het was Ediths spel.

“Yes,” I said.

“Ja,” zei ik.

“Thank God,” said Father Tom. “The first meeting is at six. In the church hall.”

“Goddank,” zei Father Tom. “De eerste vergadering is om zes uur. In de kerkzaal.”

The church hall is a long, cold room behind the church. It has a small kitchen, an old piano and a high little window at the back. In one corner stands the church’s old crib. It is a wooden stable as big as a suitcase. Inside there is a baby Jesus doll the size of my hand, two little angels with wire wings, a tin star and three wooden sheep, on real straw, with a small lamp. Father Tom says it is a hundred years old.

De kerkzaal is een lange, koude ruimte achter de kerk. Er is een kleine keuken, een oude piano en een klein, hoog raam achter in de zaal. In een hoek staat de oude kerststal van de kerk. Het is een houten stal zo groot als een koffer. Erin liggen een pop van het kindje Jezus zo groot als mijn hand, twee kleine engelen met draadvleugels, een blikken ster en drie houten schapen, op echt stro, met een kleine lamp. Father Tom zegt dat de stal honderd jaar oud is.

Ruth Adler was already at the piano. She leads the children’s choir. She is seventy, tall and very straight, with short silver hair.

Ruth Adler zat al achter de piano. Zij leidt het kinderkoor. Ze is zeventig, lang en heel recht, met kort zilvergrijs haar.