De slaper van San Gregorio

Ochtendhanden

Morning Hands

Om tien voor zeven was de Via San Gregorio Armeno nog een steeg zoals elke andere in Napels: natte klinkers, een bestelbus die met draaiende motor voor de bakker stond, en rolluiken die een voor een omhooggingen als oogleden. Pas wanneer de handelaren uit Japan en München hun lijsten stuurden en de eerste bussen arriveerden, zou de steeg weer worden wat ze al eeuwenlang was: één lange werkplaats, waarin herders, schapen, pizzabakkers en pausen van klei op planken stonden en je aankeken.

At ten to seven the Via San Gregorio Armeno was still a lane like any other in Naples: wet paving, a delivery van idling in front of the baker’s, and shutters going up one after another like eyelids. Only when the dealers from Japan and Munich sent their lists and the first coaches arrived, would the lane become again what it had been for centuries: one long workshop in which shepherds, sheep, pizza makers and popes made of clay stood on shelves and looked back at you.

Concetta Esposito dronk haar koffie zoals ze die al twee jaar dronk: aan de toog van de bar van Peppe, met beide handen om het kopje geklemd, alsof ze het koud had. Ze had het niet koud. De rechterhand trilde ’s ochtends het hevigst, een fijne, regelmatige beving die je niet zag als de hand rustte, maar die onmogelijk te missen was zodra ze iets moest doen. De linker hield de rechter stevig vast. Peppe, die haar al veertig jaar kende, schonk het kopje daarom nooit tot de rand vol en vroeg nooit waarom.

Concetta Esposito drank her coffee the way she had drunk it for two years: at the counter of Peppe’s bar, both hands wrapped round the little cup as if she were cold. She was not cold. Her right hand trembled worst in the morning, a fine, even tremor that you could not see while the hand lay still and could not miss the moment it was asked to do something. The left hand held the right one steady. Peppe, who had known her for forty years, never filled the cup to the brim for that reason and never asked why.

Ze was achtenvijftig, had stevige schouders en een breed, rustig gezicht, dat al op meer dan een dozijn kerststallen voortleefde als het gezicht van een wasvrouw of een marktvrouw, en ze schilderde al sinds haar twaalfde de hoofden van de figuren in de Bottega Esposito, waarvan de blauwe deur tegenover de ingang van de kerk lag. Haar vader Vincenzo had de Bottega in 1961 geopend. Zes jaar na zijn dood hing zijn foto nog altijd boven de kassa, en nog steeds zeiden de handelaren wanneer ze de gezichten in handen namen: “Dat is de hand van Esposito.”

She was fifty-eight, with strong shoulders and a broad, calm face that already lived on in more than a dozen cribs as the face of a washerwoman or a market woman, and since the age of twelve she had painted the heads of the figures in the Bottega Esposito, whose blue door stood opposite the entrance of the church. Her father Vincenzo had opened the Bottega in 1961. Six years after his death his photograph still hung above the till, and the dealers still said, when they took the faces in their hands: that is the Esposito hand.

“Te heet”, zei iemand naast haar. Don Ciro Mazzella, zevenenzeventig, al zestig jaar de man van “Mazzella dal 1921” aan de overkant van de steeg, stond met zijn rug naar de toog en keek naar de straat, niet naar haar. “De koffie hier is te heet voor handen, Concetta. Dat is altijd al zo geweest.”

“Too hot,” said someone beside her. Don Ciro Mazzella, seventy-seven, for sixty years the man behind “Mazzella since 1921” on the other side of the lane, stood with his back to the counter and looked at the street, not at her. “The coffee here is too hot for hands, Concetta. It always was.”

Ze zette het kopje neer, voorzichtig, met beide handen, en het zachte rinkelen op het schoteltje voelde als een bekentenis. Ciro had haar in veertig jaar nooit vriendelijk aangekeken, en dat deed hij nu evenmin. Hij had haar vader een dilettant genoemd en haar een madonna van de traagheid, en niemand in de steeg had erop gewed dat hij ergens over kon zwijgen als hij er voordeel uit kon halen. Hij rekende zijn espresso af, tikte tegen zijn hoed en liep naar zijn winkel aan de overkant zonder nog een keer om te kijken.

She put the cup down, carefully, with both hands, and the faint clink on the saucer sounded to her like a confession. In forty years Ciro had never looked at her kindly, and he did not do so now. He had called her father a dilettante and her a Madonna of slowness, and nobody in the lane would have bet that he could keep quiet about anything that served him. He paid for his espresso, touched his hat, and walked across to his shop without looking back.

Samir wachtte al voor de blauwe deur, met de sleutel in de hand die ze hem een jaar geleden had gegeven en die hij nooit gebruikte zonder aan te bellen. Hij was negentien, geboren in Napels uit ouders uit Sfax, tenger, met een potlood achter zijn oor en een envelop in zijn andere hand. “De Ambachtskamer”, zei hij. “Vanmorgen vroeg in de brievenbus. Ik heb hem niet opengemaakt.” Maar hij zag eruit als iemand die hem had gelezen zonder hem open te maken.

Samir was already waiting at the blue door with the key in his hand that she had given him a year ago and that he never used without ringing first. He was nineteen, born in Naples to parents from Sfax, slight, with a pencil behind one ear and an envelope in the other hand. “The Chamber of Crafts,” he said. “In the letterbox this morning. I haven’t opened it.” But he looked like someone who had read it without opening it.