Μια λέξη για την Αμερική

Το τιμολόγιο

The Tariff

Μια λέξη για την Αμερική κόστιζε το 1909 όσο κέρδιζε ένας εργάτης στο νησί Φαϊάλ σε τρεις μέρες. Δεν αναγραφόταν έτσι στη σμαλτωμένη πινακίδα πάνω από τη θυρίδα της Azores & Atlantic Telegraph Company στην Όρτα· εκεί ήταν γραμμένο σε ρεάλια, αλλά η Ινές Γκουλάρτ, που καθόταν δεκαέξι χρόνια κάτω από αυτή την πινακίδα, ήταν ο μόνος άνθρωπος σε ολόκληρο το κτίριο που μετέτρεπε τακτικά την τιμή σε μεροκάματα. Οι Άγγλοι στον πρώτο όροφο λογάριαζαν σε λίρες. Κάθονταν εκεί για να μεταβιβάζουν από τη μια ήπειρο στην άλλη τιμές χρηματιστηρίου, ναυτιλιακές ειδήσεις και τους αρραβώνες των εφοπλιστών του Αμβούργου, καθώς στον βυθό έξω από την Όρτα συναντιούνταν τα καλώδια μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής, και το νησί, που δεν είχε τίποτε άλλο εκτός από άνεμο, φάλαινες κι ένα καλό λιμάνι, βρισκόταν σαν κόμπος στη μέση της γραμμής.

In the year 1909 one word to America cost as much as a day labourer on the island of Faial earned in three days. That was not how it was put on the enamel board above the counter of the Azores & Atlantic Telegraph Company in Horta, where it was put in réis, but Inês Goulart, who had sat beneath that board for sixteen years, was the only person in the building who regularly converted the price into labourers’ wages. The Englishmen on the first floor reckoned in pounds. They sat up there to pass stock prices, shipping reports and the engagements of Hamburg shipowners from one continent to the other, for on the seabed off Horta the cables between Europe and America met, and the island, which owned nothing but wind, whales and a good harbour, lay like a knot in the middle of the line.

Η θυρίδα στο ισόγειο ήταν μια παραχώρηση στους ντόπιους. Είχαν τοποθετήσει εκεί μια γυναίκα επειδή μια γυναίκα κόστιζε τα μισά, και τη συγκεκριμένη γυναίκα επειδή διάβαζε τρεις γλώσσες και δεν πτοούνταν από κανέναν, ούτε από πλοιάρχους ούτε από χήρες.

The counter on the ground floor was a concession to the locals. It had been given to a woman because a woman cost half as much, and to this woman because she read three languages and was impressed by nobody, neither by captains nor by widows.

Οι μισοί γιοι του Φαϊάλ ζούσαν τότε στο Νιου Μπέντφορντ της Μασαχουσέτης, όπου αρχικά είχαν επανδρώσει τα φαλαινοθηρικά και τώρα στέκονταν στους αργαλειούς των υφαντουργείων βαμβακιού. Έστελναν χρήματα, και οι μητέρες τους ήθελαν να μάθουν αν είχαν φτάσει κι αν ζούσαν ακόμα. Ένα γράμμα χρειαζόταν έναν μήνα. Ένα τηλεγράφημα χρειαζόταν μία ώρα και, μαζί με τη διεύθυνση, τη δουλειά μιας εβδομάδας ή και παραπάνω.

Half the sons of Faial were living at that time in New Bedford, Massachusetts, where they had first manned the whaling ships and now stood at the looms of the cotton mills. They sent money, and their mothers wanted to know whether it had arrived and whether they were still alive. A letter took a month. A telegram took an hour and, the address included, a week’s work or more.

Τον χειμώνα του 1901 μια χήρα από το Σέδρος είχε σταθεί μπροστά στη θυρίδα, με τα χρήματα για δύο λέξεις στο χέρι, θέλοντας να ειδοποιήσει τον γιο της ότι το έμβασμά του είχε φτάσει, η στέγη είχε επισκευαστεί και δεν χρειαζόταν να στείλει τίποτα άλλο μέχρι το Πάσχα. Η Ινές είχε κοιτάξει τα νομίσματα, έπειτα τη γυναίκα, και τη συμβούλεψε να γράψει ένα γράμμα στον γιο της με το επόμενο ταχυδρομείο. Εκεί να έγραφε ότι η λέξη figos , σύκα, θα σήμαινε στο εξής ακριβώς αυτή τη φράση. Κανείς δεν θα είχε αντίρρηση για τα σύκα. Η χήρα το είχε θεωρήσει μαγικό και το είχε διηγηθεί στην αδελφή της.

In the winter of 1901 a widow from Cedros had stood at the counter with the money for two words in her hand, wanting to tell her son that his remittance had come, the roof was mended and he need send nothing more before Easter. Inês had looked at the coins, then at the woman, and had advised her to write the son a letter by the next post. It should say that figos , figs, would from now on mean exactly that sentence. Nobody had anything against figs. The widow had taken it for witchcraft and told her sister.

Οκτώ χρόνια αργότερα υπήρχε κάτω από τη θυρίδα ένα μαύρο εμπορικό κατάστιχο με τριακόσιες εννέα καταχωρίσεις, κι ένα δεύτερο, πανομοιότυπο λέξη προς λέξη, βρισκόταν στο Νιου Μπέντφορντ, στον σενιόρ Μπετανκούρ, έναν προμηθευτή πλοίων από το Πίκο, τον οποίο η Ινές δεν είχε δει ποτέ και με τον οποίο αλληλογραφούσε εδώ και οκτώ χρόνια με έναν τόνο που άλλοι άνθρωποι φυλάνε για τον γάμο. Εκείνος διέθετε μια καταχωρισμένη σύντομη διεύθυνση, και όλα τα υπόλοιπα ήταν δουλειά του βιβλίου. Figos : Τα χρήματα έφτασαν. Chuva , βροχή: Μη στείλεις τίποτα προς το παρόν. Telhado , στέγη: Χρειαζόμαστε χρήματα, και μάλιστα σύντομα. Atum , τόνος: Αγόρι, υγιές. Sardinha : Κορίτσι, υγιές, πράγμα που είχε προκαλέσει επανειλημμένα διαμαρτυρίες από τις μητέρες κοριτσιών, τις οποίες η Ινές αντιμετώπιζε επισημαίνοντας ότι δεν καθόριζε εκείνη το τιμολόγιο. Όνομα και λέξη, τελείωσε. Αυτά που ταξίδευαν στα βάθη της θάλασσας διαβάζονταν σαν την παραγγελία ενός πολύ αφηρημένου μανάβη.

Eight years later there lay under the counter a black ledger with three hundred and nine entries, and a second one, identical word for word, stood in New Bedford with Senhor Bettencourt, a ship’s chandler from Pico whom Inês had never seen and with whom she had corresponded for eight years in a tone other people save for marriage. He had a registered short address, and everything else was the book’s business. Figos : the money has come. Chuva , rain: send nothing for now. Telhado , roof: we need money, and soon. Atum , tuna: a boy, healthy. Sardinha : a girl, healthy, which had repeatedly led to protests from the mothers of daughters, whom Inês met with the remark that she did not set the tariff. Name and word, done. What ran through the deep sea read like the order of a very absent-minded greengrocer.