Een woord naar Amerika

Het tarief

The Tariff

Een woord naar Amerika kostte in 1909 evenveel als wat een dagloner op het eiland Faial in drie dagen verdiende. Zo stond het niet op het emaillebord boven het loket van de Azores & Atlantic Telegraph Company in Horta, daar stond het in réis, maar Inês Goulart, die al zestien jaar onder dat bord zat, was in het hele gebouw de enige die de prijs geregeld in daglonen omrekende. De Engelsen op de eerste verdieping rekenden in ponden. Zij zaten daar om beurskoersen, scheepsberichten en de verlovingen van reders uit Hamburg van het ene werelddeel naar het andere door te geven, want op de zeebodem voor Horta kwamen de kabels tussen Europa en Amerika samen, en het eiland, dat behalve wind, walvissen en een goede haven niets bezat, lag als een knoop midden in de lijn.

In the year 1909 one word to America cost as much as a day labourer on the island of Faial earned in three days. That was not how it was put on the enamel board above the counter of the Azores & Atlantic Telegraph Company in Horta, where it was put in réis, but Inês Goulart, who had sat beneath that board for sixteen years, was the only person in the building who regularly converted the price into labourers’ wages. The Englishmen on the first floor reckoned in pounds. They sat up there to pass stock prices, shipping reports and the engagements of Hamburg shipowners from one continent to the other, for on the seabed off Horta the cables between Europe and America met, and the island, which owned nothing but wind, whales and a good harbour, lay like a knot in the middle of the line.

Het loket op de begane grond was een concessie aan de plaatselijke bevolking. Men had er een vrouw neergezet omdat een vrouw de helft kostte, en deze vrouw omdat ze drie talen las en van niemand onder de indruk raakte, niet van kapiteins en niet van weduwen.

The counter on the ground floor was a concession to the locals. It had been given to a woman because a woman cost half as much, and to this woman because she read three languages and was impressed by nobody, neither by captains nor by widows.

De helft van de zonen van Faial woonde destijds in New Bedford, Massachusetts, waar ze eerst op de walvisvaarders hadden gevaren en nu aan de weefgetouwen van de katoenfabrieken stonden. Ze stuurden geld, en hun moeders wilden weten of het was aangekomen en of ze nog leefden. Een brief deed er een maand over. Een telegram deed er een uur over en kostte, het adres meegerekend, een week werk of meer.

Half the sons of Faial were living at that time in New Bedford, Massachusetts, where they had first manned the whaling ships and now stood at the looms of the cotton mills. They sent money, and their mothers wanted to know whether it had arrived and whether they were still alive. A letter took a month. A telegram took an hour and, the address included, a week’s work or more.

In de winter van 1901 had er een weduwe uit Cedros voor het loket gestaan, het geld voor twee woorden in de hand, die haar zoon had willen laten weten dat zijn overmaking binnen was, het dak hersteld en dat hij tot Pasen niets meer hoefde te sturen. Inês had naar de munten gekeken, toen naar de vrouw, en haar aangeraden haar zoon met de volgende post een brief te schrijven. Daarin moest staan dat figos , vijgen, voortaan precies die zin betekende. Niemand had immers iets tegen vijgen. De weduwe had het voor toverij gehouden en het aan haar zuster verteld.

In the winter of 1901 a widow from Cedros had stood at the counter with the money for two words in her hand, wanting to tell her son that his remittance had come, the roof was mended and he need send nothing more before Easter. Inês had looked at the coins, then at the woman, and had advised her to write the son a letter by the next post. It should say that figos , figs, would from now on mean exactly that sentence. Nobody had anything against figs. The widow had taken it for witchcraft and told her sister.

Acht jaar later lag er onder het loket een zwart kasboek met driehonderdnegen vermeldingen, en een tweede, woord voor woord identiek, stond in New Bedford bij Senhor Bettencourt, een scheepsleverancier uit Pico die Inês nog nooit had gezien en met wie ze al acht jaar correspondeerde op een toon die andere mensen voor het huwelijk bewaren. Hij bezat een geregistreerd verkort adres, en al het overige was een zaak van het boek. Figos : het geld is binnen. Chuva , regen: stuur voorlopig niets. Telhado , dak: we hebben geld nodig, en wel snel. Atum , tonijn: een kerngezonde jongen. Sardinha : een kerngezond meisje, wat bij de moeders van dochters herhaaldelijk tot protesten had geleid, die Inês pareerde door erop te wijzen dat zij het tarief niet bepaalde. Naam en woord, klaar. Wat daar door de diepzee ging, las als de bestelling van een bijzonder verstrooide groenteboer.

Eight years later there lay under the counter a black ledger with three hundred and nine entries, and a second one, identical word for word, stood in New Bedford with Senhor Bettencourt, a ship’s chandler from Pico whom Inês had never seen and with whom she had corresponded for eight years in a tone other people save for marriage. He had a registered short address, and everything else was the book’s business. Figos : the money has come. Chuva , rain: send nothing for now. Telhado , roof: we need money, and soon. Atum , tuna: a boy, healthy. Sardinha : a girl, healthy, which had repeatedly led to protests from the mothers of daughters, whom Inês met with the remark that she did not set the tariff. Name and word, done. What ran through the deep sea read like the order of a very absent-minded greengrocer.