Vua John và Viện phụ

I. BA CÂU HỎI.

I. THE THREE QUESTIONS.

Ngày xưa có một vị vua nước Anh tên là John. Ông là một vị vua tồi; bởi vì ông khắc nghiệt và tàn nhẫn với thần dân của mình, và chỉ cần đạt được ý muốn của bản thân, ông chẳng thèm quan tâm đến chuyện gì xảy ra với những người khác. Ông là vị vua tồi tệ nhất mà nước Anh từng có.

There was once a king of England whose name was John. He was a bad king; for he was harsh and cruel to his people, and so long as he could have his own way, he did not care what became of other folks. He was the worst king that England ever had.

Bấy giờ, ở thị trấn Canterbury có một viện phụ già giàu có sống rất xa hoa trong một dinh thự lớn gọi là Tu viện.

Now, there was in the town of Canterbury a rich old abbot who lived in grand style in a great house called the Abbey.

Mỗi ngày có một trăm nhà quý tộc ngồi dùng bữa cùng ông; và năm mươi hiệp sĩ dũng cảm, trong những chiếc áo nhung tuyệt đẹp cùng dây chuyền vàng, hầu cận ông bên bàn ăn.

Every day a hundred noble men sat down with him to dine; and fifty brave knights, in fine velvet coats and gold chains, waited upon him at his table.

Khi Vua John nghe nói về lối sống của vị viện phụ, nhà vua quyết tâm chấm dứt điều đó. Vì vậy, ông cho gọi người đàn ông lớn tuổi ấy đến gặp mình.

When King John heard of the way in which the abbot lived, he made up his mind to put a stop to it. So he sent for the old man to come and see him.

“Thế nào hả, viện phụ đáng kính của ta?” nhà vua nói. “Ta nghe nói ngươi duy trì một cơ ngơi tốt hơn ta nhiều. Sao ngươi dám làm một việc như thế? Ngươi không biết rằng chẳng có người nào trong xứ sở này được phép sống sung túc hơn nhà vua sao? Và ta nói cho ngươi biết rằng sẽ chẳng một ai được làm thế.”

“How now, my good abbot?” he said. “I hear that you keep a far better house than I. How dare you do such a thing? Don’t you know that no man in the land ought to live better than the king? And I tell you that no man shall.”

“Tâu bệ hạ!” viện phụ nói, “thần xin thưa rằng thần không tiêu pha thứ gì ngoài những gì thuộc về chính mình. Thần mong bệ hạ không nghĩ xấu về thần vì đã làm cho bạn bè và những hiệp sĩ dũng cảm ở bên thần được vui vẻ.”

“O king!” said the abbot, “I beg to say that I am spending nothing but what is my own. I hope that you will not think ill of me for making things pleasant for my friends and the brave knights who are with me.”

“Không nghĩ xấu về ngươi sao?” nhà vua nói. “Làm sao ta có thể không nghĩ xấu về ngươi được chứ? Mọi thứ trên dải đất rộng lớn này theo lẽ phải đều là của ta; và sao ngươi dám làm ta bẽ mặt bằng cách sống xa hoa hơn cả ta?

“Think ill of you?” said the king. “How can I help but think ill of you? All that there is in this broad land is mine by right; and how do you dare to put me to shame by living in grander style than I?

Người ta sẽ nghĩ rằng ngươi đang cố làm vua thay ta đấy.”

One would think that you were trying to be king in my place.”

“Ồ, xin bệ hạ đừng nói vậy!” viện phụ nói, “Bởi vì thần—”

“Oh, do not say so!” said the abbot “For I”—

“Không nói thêm lời nào nữa!” nhà vua quát. “Tội của ngươi đã rõ ràng, và trừ phi ngươi trả lời được ba câu hỏi của ta, nếu không đầu ngươi sẽ bị chặt, và toàn bộ của cải của ngươi sẽ thuộc về ta.”

“Not another word!” cried the king. “Your fault is plain, and unless you can answer me three questions, your head shall be cut off, and all your riches shall be mine.”

“Thần sẽ cố gắng trả lời những câu hỏi đó, tâu bệ hạ!” viện phụ nói.

“I will try to answer them, O king!” said the abbot.

“Vậy thì tốt,” Vua John nói, “khi ta ngồi đây với chiếc vương miện vàng trên đầu, ngươi phải nói chính xác cho ta biết không sai một ngày ta sẽ sống được bao lâu.

“Well, then,” said King John, “as I sit here with my crown of gold on my head, you must tell me to within a day just how long I shall live.