King John and the Abbot

I. THE THREE QUESTIONS.

I. TRZY PYTANIA.

There was once a king of England whose name was John. He was a bad king; for he was harsh and cruel to his people, and so long as he could have his own way, he did not care what became of other folks. He was the worst king that England ever had.

Żył kiedyś król Anglii, który miał na imię Jan. Był złym królem, gdyż był surowy i okrutny dla swego ludu, a dopóki stawiał na swoim, nie dbał o to, co stanie się z innymi. Był najgorszym królem, jakiego Anglia kiedykolwiek miała.

Now, there was in the town of Canterbury a rich old abbot who lived in grand style in a great house called the Abbey.

Otóż w mieście Canterbury żył bogaty stary opat, który mieszkał z wielkim rozmachem we wspaniałym domu zwanym Opactwem.

Every day a hundred noble men sat down with him to dine; and fifty brave knights, in fine velvet coats and gold chains, waited upon him at his table.

Każdego dnia stu szlachetnych mężów zasiadało z nim do wieczerzy, a pięćdziesięciu dzielnych rycerzy, w pięknych aksamitnych szatach i ze złotymi łańcuchami, usługiwało mu przy stole.

When King John heard of the way in which the abbot lived, he made up his mind to put a stop to it. So he sent for the old man to come and see him.

Gdy król Jan usłyszał o tym, jak żyje opat, postanowił położyć temu kres. Posłał więc po starca, aby ten stawił się przed nim.

“How now, my good abbot?” he said. “I hear that you keep a far better house than I. How dare you do such a thing? Don’t you know that no man in the land ought to live better than the king? And I tell you that no man shall.”

„Cóż to, mój zacny opacie? – rzekł. – Słyszę, że prowadzisz o wiele wspanialszy dom niż ja. Jak śmiesz robić coś takiego? Czyż nie wiesz, że nikt w tym kraju nie powinien żyć lepiej niż król? I powiadam ci, że nikt nie będzie”.

“O king!” said the abbot, “I beg to say that I am spending nothing but what is my own. I hope that you will not think ill of me for making things pleasant for my friends and the brave knights who are with me.”

„O królu! – rzekł opat. – Śmiem zauważyć, że nie wydaję niczego prócz tego, co jest moją własnością. Mam nadzieję, że nie pomyślisz o mnie źle z tego powodu, że czynię życie przyjemnym moim przyjaciołom i dzielnym rycerzom, którzy mi towarzyszą”.

“Think ill of you?” said the king. “How can I help but think ill of you? All that there is in this broad land is mine by right; and how do you dare to put me to shame by living in grander style than I?

„Pomyśleć o tobie źle? – rzekł król. – Jakże mógłbym nie pomyśleć o tobie źle? Wszystko, co znajduje się na tej szerokiej ziemi, z prawa należy do mnie. Jak więc śmiesz przynosić mi wstyd, żyjąc z większym rozmachem niż ja?

One would think that you were trying to be king in my place.”

Ktoś mógłby pomyśleć, że próbujesz być królem na moim miejscu”.

“Oh, do not say so!” said the abbot “For I”—

„O, nie mów tak! – rzekł opat. – Bo ja...”

“Not another word!” cried the king. “Your fault is plain, and unless you can answer me three questions, your head shall be cut off, and all your riches shall be mine.”

„Ani słowa więcej! – zawołał król. – Twoja wina jest oczywista i jeśli nie odpowiesz mi na trzy pytania, zostanie ci ścięta głowa, a wszystkie twoje bogactwa przypadną mnie”.

“I will try to answer them, O king!” said the abbot.

„Spróbuję na nie odpowiedzieć, o królu!” – rzekł opat.

“Well, then,” said King John, “as I sit here with my crown of gold on my head, you must tell me to within a day just how long I shall live.

„Więc dobrze – rzekł król Jan. – Skoro siedzę tu ze złotą koroną na głowie, musisz mi powiedzieć z dokładnością do jednego dnia, jak długo będę żył.

Secondly, you must tell me how soon I shall ride round the whole world; and lastly, you shall tell me what I think.”

Po drugie, musisz mi powiedzieć, jak prędko objadę konno cały świat, a na koniec powiesz mi, co myślę”.