Three Hundred Rolls

On Friday night the town was very quiet. It was cold, and a thin rain was falling on the river. At a quarter to twelve Ana went down to the kitchen in her socks, carrying her trainers in her hand. She turned on only the small light over the table. Then she listened. Upstairs, behind Walter’s door, she could hear him snoring slowly and deeply.

Op vrijdagavond was de stad erg stil. Het was koud en een dunne regen viel op de rivier. Om kwart voor twaalf ging Ana op haar sokken naar de keuken, met haar sportschoenen in haar hand. Ze deed alleen het kleine lampje boven de tafel aan. Daarna luisterde ze. Boven, achter de deur van Walter, hoorde ze hem langzaam en diep snurken.

She had prepared everything she could. The flour was ready in its big bags, and the trays were clean and stacked by the oven. She had written the plan on a piece of paper and stuck it to the fridge, next to the hospital letter. Rolls, then loaves, then the normal bread for the shop. Ana had read it so many times that she could see it with her eyes closed.

Ze had alles voorbereid wat ze kon. Het meel stond klaar in grote zakken en de bakplaten stonden schoon en opgestapeld bij de oven. Ze had het plan op een briefje geschreven en op de koelkast geplakt, naast de brief van het ziekenhuis. Eerst broodjes, dan gewone broden, dan het normale brood voor de winkel. Ana had het zo vaak gelezen dat ze het met haar ogen dicht kon zien.

At exactly midnight there was a very soft knock on the back door. Crumb lifted his head. Ana opened the door, and Michael was standing on the step in his long coat, with rain on his hat and a small bag in his hand. For a second neither of them said anything.

Precies om middernacht werd er heel zacht op de achterdeur geklopt. Crumb tilde zijn kop op. Ana deed de deur open, en Michael stond op de stoep in zijn lange jas, met regen op zijn hoed en een klein tasje in zijn hand. Een seconde lang zei geen van beiden iets.

Then he stepped inside, and Ana closed the door behind him. He took off his hat. He stood in the middle of the kitchen and did not move. He looked at the old oven, the big wooden table, the shelves, the radio, the window over the sink. His eyes went round the room slowly, as if he was reading a letter from a long time ago.

Toen stapte hij naar binnen en Ana deed de deur achter hem dicht. Hij zette zijn hoed af. Hij bleef midden in de keuken staan en bewoog niet. Hij keek naar de oude oven, de grote houten tafel, de planken, de radio en het raam boven de wasbak. Zijn ogen gingen langzaam de kamer rond, alsof hij een brief van heel lang geleden las.

“The table is the same,” he said quietly. “Everything else is new. After the fire, everything at the back was new. But the table was in the shop that night, so it didn’t burn.” He put his hand flat on the old wood. “I learned to make bread at this table. I was seven. I stood on a chair.”

“De tafel is hetzelfde,” zei hij zacht. “Al het andere is nieuw. Na de brand was alles aan de achterkant nieuw. Maar de tafel stond die nacht in de winkel, dus hij verbrandde niet.” Hij legde zijn hand plat op het oude hout. “Aan deze tafel heb ik brood leren bakken. Ik was zeven. Ik stond op een stoel.”

Crumb got up from his place by the oven, walked over and smelled Michael’s shoes and the bottom of his coat. Then he did something he did not usually do with strangers. He pushed his grey nose into Michael’s hand and stayed there.

Crumb stond op van zijn plek bij de oven, liep naar Michael toe en rook aan zijn schoenen en aan de onderkant van zijn jas. Toen deed hij iets wat hij bij vreemden gewoonlijk niet deed. Hij duwde zijn grijze neus in de hand van Michael en bleef zo staan.

“He smells the bread on me,” Michael said. “Two months of your bread.” He scratched the old dog behind the ears. Then he took off his coat and looked at the hooks by the door. Walter’s spare apron was hanging there, long and white and a little yellow with age. Michael looked at it for a long moment. Then he took it down and put it on.

“Hij ruikt het brood aan mij,” zei Michael. “Twee maanden van jouw brood.” Hij krabde de oude hond achter de oren. Daarna trok hij zijn jas uit en keek naar de haken bij de deur. Het reserve-schort van Walter hing daar, lang en wit en een beetje geel van ouderdom. Michael keek er lang naar. Toen pakte hij het en deed het om.

It was too big for him. Walter was a heavier man. But when Michael tied it behind his back, he suddenly stood differently. His shoulders went back. He looked at the bowls and the bags of flour, and something in his tired face woke up. “Right,” he said. “Show me your plan.”

Het was te groot voor hem. Walter was een zwaardere man. Maar toen Michael het achter zijn rug vastknoopte, stond hij ineens anders. Zijn schouders gingen naar achteren. Hij keek naar de kommen en de zakken meel, en iets in zijn vermoeide gezicht werd wakker. “Goed,” zei hij. “Laat me je plan zien.”