De bevroren vijver

Edith Green woont boven de apotheek, eenendertig trappen hoog. Ik telde ze woensdag met een taart in mijn handen.

Edith Green lives above the chemist’s, up thirty-one stairs. I counted them on Wednesday with a cake in my hands.

“Clara Novak,” zei ze bij de deur, voordat ik iets zei. “Ik ken je schoenen. Je loopt als een lerares.”

“Clara Novak,” she said at the door, before I spoke. “I know your shoes. You walk like a teacher.”

Ze is tweeëntachtig, klein en dun, met een ronde bril aan een ketting. Haar ogen zijn nu slecht. Ze ziet de vorm van mij, zegt ze, maar mijn gezicht niet.

She is eighty-two, small and thin, with round glasses on a chain. Her eyes are bad now. She can see the shape of me, she says, but not my face.

We zaten in haar kleine keuken en ik praatte twintig minuten. Ze hield me niet één keer tegen.

We sat in her little kitchen, and I talked for twenty minutes. She didn’t stop me once.

Edith luisterde met haar handen om haar kop. Toen stelde ze vragen, en het waren geen leuke vragen.

Edith listened with her hands round her cup. Then she asked questions, and they were not nice questions.

“Waarom heb je Diane naar haar handschoenen gevraagd, voor de hele raad?”

“Why did you ask Diane about her gloves in front of the council?”

“Omdat ik een antwoord wilde.”

“Because I wanted an answer.”

“Nee. Omdat je wilde winnen.” Ze dronk haar thee. “En meneer Doyle? Heb je het hem gevraagd, of heb je het hem gezegd?”

“No. Because you wanted to win.” She drank her tea. “And Mr Doyle? Did you ask him, or did you tell him?”

Daar antwoordde ik niet op.

I didn’t answer that.

“Hoe deed u het, Edith? Twintig jaar lang. Ging er nooit iets mis?”

“How did you run it, Edith? For twenty years. Nothing went wrong?”

“Alles ging mis. Elk jaar.” Ze glimlachte. “In 1994 moest Jozef overgeven op Maria. Maar ik wist altijd waarom. Want ik keek naar de kinderen. Elke repetitie, elke minuut. Wie is blij, wie is boos, wie gaat vroeg naar huis, wie blijft.” Ze zette haar kop neer. “Jij let op de sleutels, Clara. Let op de kinderen, niet op de sleutels.”

“Everything went wrong. Every year.” She smiled. “In 1994 Joseph was sick on Mary. But I always knew why. Because I watched the children. Every rehearsal, every minute. Who is happy, who is angry, who goes home early, who stays.” She put down her cup. “You are watching the keys, Clara. Watch the children, not the keys.”

“De kinderen hebben geen sleutels.”

“The children don’t have keys.”

“Nee,” zei Edith. “Dat klopt.”

“No,” said Edith. “They don’t.”

Toen vertelde ik haar mijn andere idee. Niemand kende het nog. Na het kerstspel, op kerstavond, konden een paar kinderen in hun kostuums naar het stadsziekenhuis gaan om op een afdeling te zingen.

I told her my other idea then. Nobody knew it yet. After the play, on Christmas Eve, some of the children could go to the city hospital in their costumes and sing on a ward.