De haai met de benen

Dinsdag

Tuesday

De haai had benen. Dat was het eerste nieuws van deze week, en Kwabena Asare, die al eenendertig jaar filmaffiches schilderde, nam het op zoals een timmerman de maat van een plank opneemt: zonder verbazing, met een knikje, het potlood al achter zijn oor. “Twee benen,” herhaalde hij. “Niet vier?”

The shark had legs. That was the first piece of news this week, and Kwabena Asare, who had been painting film posters for thirty-one years, took it in the way a carpenter takes the measure of a board: without surprise, with a nod, the pencil already behind his ear. “Two legs,” he repeated. “Not four?”

“Twee,” zei Grace Tetteh. “Een haai met vier benen zou een beest zijn. Met twee is het een man die iets van plan is.” Ze zat, zoals elke dinsdag, op de omgekeerde verfemmer naast zijn ezel, haar handtas op haar knieën, en vertelde over de film voor de komende week zoals ze dat altijd deed: niet met woorden alleen, maar met beide handen, met haar schouders, met een stem die laag werd voor de kapitein en hoog voor diens vrouw, en met stiltes waarin men de branding kon horen. De film heette Deep Water Terror . De dvd lag tussen hen in op tafel, naast de tubes, en geen van beiden keek ernaar.

“Two,” said Grace Tetteh. “A shark with four legs would be an animal. With two he is a man who has something in mind.” She sat, as she did every Tuesday, on the upturned paint bucket beside his easel, her handbag on her knees, and told the film for the coming week the way she always told it: not with words alone but with both hands, with her shoulders, with a voice that went deep for the captain and high for his wife, and with pauses in which you could hear the surf. The film was called Deep Water Terror . The DVD lay between them on the table, next to the tubes, and neither of them looked at it.

Zijn schuurtje stond achter Boatengs videohal in Bantama, een wijk in Kumasi waar het rook naar houtskool, diesel en de olie van gebakken bakbananen. Het dak van golfplaat zong bij elke windvlaag, en aan de wanden hingen de affiches van de voorbije weken, om te drogen of uit gewoonte: geschilderd op opengesneden meelzakken van negentig bij honderdveertig centimeter, met olieverf uit blik, in kleuren die in geen enkele film bestonden. Een leeuw met een kroon van vlammen. Een vrouw die een helikopter aan de lijn hield als een hond. Meer dan anderhalfduizend stuks, en elk daarvan had op een vrijdag boven de deur van de zaal gehangen.

His shed stood behind Boateng’s video hall in Bantama, a district of Kumasi that smelled of charcoal, diesel and frying plantain. The corrugated roof sang at every gust of wind, and on the walls hung the posters of past weeks, to dry or out of habit: painted on flour sacks cut open, ninety by one hundred and forty centimetres, in oil from tin cans, in colours that existed in no film. A lion with a crown of flames. A woman leading a helicopter on a lead like a dog. More than fifteen hundred of them, and every one had hung over the door of the hall on a Friday.

Zelf had hij geen van die films gezien. In het eerste jaar nog wel; destijds was hij nog op de achterste rij gaan zitten en had hij naderhand getrouw geschilderd wat er op het scherm te zien was geweest, een man in een auto voor een huis, en dat affiche was blijven hangen als natte was: niemand had erbij stilgestaan. Grace had het langdurig bekeken. “Je schildert wat er is,” had ze gezegd. “Mensen betalen voor wat ze voelen.” De dinsdag erop had ze hem voor het eerst over een film verteld, en sindsdien zat hij op de avond van de voorstelling niet meer in de zaal, maar op een kruk achter de muur, met zijn rug tegen de golfplaat, en luisterde hij alleen naar de film: de schoten, de muziek en daarbovenop Grace.

He had never seen any of these films. In the first year he had, back then he still sat in the last row and afterwards faithfully painted what had been on the screen, a man in a car in front of a house, and the poster had hung there like wet washing: nobody had stopped in front of it. Grace had looked at it for a long time. “You paint what is there,” she had said. “People pay for what they feel.” The following Tuesday she had told him a film for the first time, and ever since, on the evening of the screening he had not sat in the hall but on a stool behind the wall, his back against the corrugated iron, and only listened to the film: the shots, the music and, above them, Grace.

Grace was de vertelster van de zaal. Ze stond links van de televisie, in het donker, met een microfoon in haar hand, en sprak de hele film in het Twi eroverheen, alle rollen, inclusief de kreten. De mensen kwamen voor haar; de films zelf waren op elke markt te vinden voor een paar cedi. Goed gezien had nog nooit iemand haar daarbij, en dat vond ze prima zo, zei ze. Een gezicht sleet, een stem niet.

Grace was the hall’s narrator. She stood to the left of the television, in the dark, a microphone in her hand, and spoke the whole film over it in Twi, all the parts, the screams as well. People came for her sake; the films themselves were on sale at every market for a few cedis. Nobody had ever really seen her there, and that suited her, she said. A face wore out, a voice did not.