De rem van San Rafael

De brief in de la

The Letter in the Drawer

De kabelspoorweg van San Rafael was honderdtwaalf jaar oud, eenendertig meter hoog en de kortste verbinding tussen de haven van Valparaíso en de wijk op de heuvel. Twee houten cabines hingen aan een enkele kabel; de ene ging omhoog terwijl de andere naar beneden gleed, en halverwege de rit, bij de wissel, begroetten ze elkaar met een piepend geluid dat ieder kind in de wijk kon nadoen.

The funicular of San Rafael was a hundred and twelve years old, thirty-one metres high, and the shortest link between the harbour of Valparaíso and the neighbourhood on the hill. Two wooden cabins hung from a single cable; one went up while the other slid down, and halfway along the track, at the passing place, they greeted each other with a squeak that every child in the neighbourhood could imitate.

Hij was gebouwd door een Zwitserse ingenieur die nog nooit in Chili was geweest en zijn plannen per post had gestuurd, vergezeld van de opmerking dat Valparaíso “een stad voor geiten en optimisten” was. Sindsdien had de baan twee aardbevingen doorstaan, een brand en, zoals de mensen in de wijk zeiden, zeven burgemeesters, wat een stuk moeilijker was geweest.

It had been built by a Swiss engineer who had never been to Chile and had sent his plans on paper with the remark that Valparaíso was “a city for goats and optimists”. Since then the railway had survived two earthquakes, a fire and, as people in the neighbourhood said, seven mayors, which had been far more difficult.

Don Rodrigo Maldonado bediende de kabelspoorweg al eenendertig jaar – een jaar voor elke meter, zoals hij graag zei wanneer hij in een goede bui was. Dat kwam zelden voor. Hij was eenenzestig, had knieën die bij mist klonken als roestige scharnieren en een brief in de la van het bergstation die hij zes jaar geleden had geschreven. “Hierbij bied ik mijn ontslag aan”, stond erin, en daaronder, in een handschrift dat hij zelf ambtelijk vond ogen, zijn naam.

Don Rodrigo Maldonado had operated the railway for thirty-one years, one year for every metre, as he liked to say when he was in the mood. That rarely happened. He was sixty-one, had knees that sounded like rusty hinges in the fog, and a letter in the drawer of the top station that he had written six years ago. “I hereby declare my resignation,” it said, and beneath it, in handwriting he considered official, his name.

Hij had de brief nooit verstuurd, want hij wist het antwoord al. Drie keer had hij mondeling ontslag genomen en drie keer had het stadsbestuur hem hetzelfde geantwoord: ze wilden hem graag laten gaan zodra er iemand was gevonden die de baan kon bedienen. Maar wie wilde er nu voor een loon dat nauwelijks toereikend was voor de huur, elke ochtend om kwart over zes een machine uit 1912 tot leven wekken? Niemand meldde zich. Don Rodrigo werkte door en in zijn la wachtte de brief als een paspoort dat nooit wordt gebruikt.

He had never sent it, because he knew the answer. Three times he had resigned by word of mouth, and three times the city administration had told him the same thing: they would gladly let him go as soon as someone was found who could operate the railway. But who would want to wake a machine from 1912 every morning at a quarter past six for a wage that barely covered the rent? Nobody applied. Don Rodrigo kept working, and in his drawer the letter waited like a passport one never uses.

Op deze dinsdag in mei hing er mist over de haven, en toen de vrouw met de aktetas het dalstation binnenstapte, zaten er donkere druppels op haar jas. Ze stelde zich voor als Marisol Vidal, ingenieur bij de gemeentelijke bouw- en woningtoezicht, en legde een brief op tafel. Die was kort. De kabelspoorweg van San Rafael zou vandaag nog worden onderworpen aan een volledige veiligheidsinspectie. Slaagde hij niet voor de remtest, dan moest het bedrijf met onmiddellijke ingang worden stilgelegd.

On this Tuesday in May there was fog over the harbour, and when the woman with the folder entered the bottom station, there were dark drops on her coat. She introduced herself as Marisol Vidal, an engineer from the city’s building department, and put a letter on the table. It was short. The funicular of San Rafael would undergo a complete safety inspection that very day. If it failed the brake test, operation was to be suspended with immediate effect.

Don Rodrigo las de zin twee keer en er veranderde iets in zijn gezicht wat Marisol later niet goed had kunnen omschrijven. Het was geen schrik. Het leek er eerder op alsof iemand die al jaren op een trein wacht, eindelijk de vertrektijd te horen had gekregen. “Koffie?”, vroeg hij. Ze sloeg het af. Toch zette hij een kopje voor haar neer dat naar kaneel rook, en zei dat ze over de baan kon beschikken zolang ze wilde; de sleutel hing naast de deur.

Don Rodrigo read the sentence twice, and something in his face moved that Marisol would later not have been able to describe. It was not alarm. It looked more as if a man who had been waiting for a train for years had at last been told the departure time. “Coffee?” he asked. She declined. He put a cup in front of her anyway, one that smelled of cinnamon, and said she could have the railway for as long as she liked; the keys hung next to the door.