Ησυχία στην αίθουσα

Ο πέμπτος γύρος

The Fifth Round

Εδώ και τριάντα χρόνια ο Νταβίτ Καπαναντζέ διηύθυνε τουρνουά σκακιού, και σε τριάντα χρόνια είχε μάθει ότι έναν απατεώνα δεν τον αναγνωρίζει κανείς από τις κινήσεις του, αλλά από τα χέρια του. Όποιος έχει κάτι να κρύψει, αγγίζει το πρόσωπό του, το αυτί του, την τσέπη του· σηκώνεται πολύ συχνά και επιστρέφει υπερβολικά γρήγορα. Ο Νταβίτ είχε βγάλει παίκτες από τουαλέτες όπου στα καζανάκια υπήρχαν τηλέφωνα, είχε κατασχέσει ένα παπούτσι που στον πάτο του είχε κρυμμένο ένα μοτεράκι δόνησης, και μια φορά, στην Τιφλίδα, είχε αποβάλει από την αίθουσα έναν παππού που έκανε νοήματα με το μαντίλι στον εγγονό του από το κοινό. Περήφανος δεν ήταν γι’ αυτό. Ήταν απλώς σχολαστικός.

For thirty years Davit Kapanadze had been running chess tournaments, and in thirty years he had learned that you do not recognise a cheat by his moves, but by his hands. Someone with something to hide touches his face, his ear, his pocket; he gets up too often, and he comes back too quickly. Davit had fetched players out of toilets with telephones in the cisterns, he had confiscated a shoe with a vibration motor in its sole, and once, in Tbilisi, he had sent a grandfather out of the hall who was giving his grandson signals from the audience with a handkerchief. He was not proud of it. He was only thorough.

Το Μπατούμι Όπεν επρόκειτο να είναι το τελευταίο του τουρνουά. Το είχε ανακοινώσει στην ομοσπονδία την άνοιξη, με μια σύντομη επιστολή χωρίς αιτιολογία, επειδή ούτε ο ίδιος ήξερε ακριβώς ποια θα έπρεπε να αναφέρει. Ήταν εξήντα τριών, τα γόνατά του δεν άντεχαν πια τις ατελείωτες μέρες, και η κόρη του τηλεφωνούσε κάθε Κυριακή από το Βερολίνο για να τον ρωτήσει αν δεν ήθελε επιτέλους να καταπιαστεί με κάτι άλλο. Τι θα έπρεπε να είναι αυτό, πάντως, δεν μπορούσε να του πει ούτε εκείνη.

The Batumi Open was to be his last tournament. He had informed the federation in the spring, in a short letter without giving a reason, because he did not know himself exactly which one he should have given. He was sixty-three, his knees no longer liked the long days, and every Sunday his daughter called from Berlin to ask whether he did not finally want to do something else. What that was supposed to be, however, she could not tell him either.

Οι αγώνες διεξάγονταν στην αίθουσα χορού του ξενοδοχείου Κολχίς στον παραλιακό πεζόδρομο, μια αίθουσα με τρεις πολυελαίους που κουδούνιζαν σιγά σε κάθε ριπή ανέμου από τη θάλασσα, κι έναν κλιματισμό που έβγαζε τον ίδιο ασθματικό θόρυβο από τη σοβιετική εποχή. Εκατόν εξήντα παίκτες κάθονταν σε ογδόντα τραπέζια. Πάνω από τη σκηνή κρεμόταν μια οθόνη στην οποία μεταδίδονταν οι παρτίδες των πρώτων δέκα σκακιέρων, με καθυστέρηση δεκαπέντε λεπτών, και από κάτω κυλούσε με μικρά λευκά γράμματα η συνομιλία των θεατών.

The games were played in the ballroom of the Hotel Kolkhis on the seafront promenade, a hall with three chandeliers that tinkled softly at every gust of wind from the sea, and an air-conditioning system that had been making the same asthmatic noise since Soviet times. A hundred and sixty players sat at eighty tables. Above the stage hung a screen on which the games of the first ten boards were broadcast, with a fifteen-minute delay, and beneath it, in small white letters, ran the viewers’ chat.

Ο Νταβίτ δεν διάβαζε τη συνομιλία. Το είχε κόψει αυτό εδώ και χρόνια. Το βράδυ της Τετάρτης όμως, μετά τον πέμπτο γύρο, ο Γκιόργκι Αμπασίντζε πλησίασε το τραπέζι της διαιτησίας με το τηλέφωνο στο χέρι, και ο Νταβίτ κατάλαβε από τον τρόπο που το κρατούσε, δηλαδή σαν αποδεικτικό στοιχείο, ότι σήμερα θα έπρεπε αναγκαστικά να τη διαβάσει.

Davit did not read the chat. He had broken himself of the habit years ago. But on Wednesday evening, after the fifth round, Giorgi Abashidze came to the arbiters’ table with his telephone in his hand, and Davit understood from the way he held it, namely like a piece of evidence, that today he would have to read it.

Ο Γκιόργκι ήταν ο άνθρωπος του χορηγού, μιας εταιρείας κινητής τηλεφωνίας, το λογότυπο της οποίας ήταν κολλημένο σε κάθε ταμπελάκι τραπεζιού, σε κάθε στιλό και σε καθένα από τα μπουκαλάκια νερού που βρίσκονταν ανάμεσα στις σκακιέρες. Ήταν γύρω στα σαράντα πέντε, φορούσε σακάκι ακόμα και με τριάντα βαθμούς και μιλούσε για το τουρνουά σαν να επρόκειτο για παρουσίαση προϊόντος. «Το είδατε αυτό;», ρώτησε.

Giorgi was the sponsor’s man. The sponsor was a mobile phone company whose logo was stuck on every table sign, on every ballpoint pen and on every one of the little water bottles that stood between the boards. He was in his mid-forties, wore a jacket even at thirty degrees and spoke about the tournament as if it were a product launch. “Have you seen this?” he asked.

Ο Νταβίτ ήξερε για τι πράγμα μιλούσε. Σε αυτή την αίθουσα καθόταν από την Κυριακή μια γυναίκα που, αν έκρινε κανείς από τους αριθμούς, δεν είχε θέση στα μπροστινά τραπέζια κι ωστόσο κάθε μέρα προχωρούσε ένα βήμα πιο μπροστά: η Ταμάρ Γκελασβίλι, εβδομήντα τεσσάρων ετών, από την Τιφλίδα, με διεθνές έλο 1712, στο νούμερο 143 της αρχικής κατάταξης ανάμεσα σε 160. Έπειτα από πέντε γύρους είχε πέντε βαθμούς. Στον πρώτο γύρο είχε νικήσει έναν Διεθνή Μετρ από το Ερεβάν, στον τρίτο έναν νεαρό Ιρανό και σήμερα, στη σκακιέρα επτά, μια Ουκρανή γκρανμέτρ, η οποία μετά την παρτίδα είχε παραμείνει για ώρα καθισμένη μπροστά στη σκακιέρα, σαν να έψαχνε πάνω της κάτι που είχε χάσει.

Davit knew what he was talking about. Since Sunday a woman had been sitting in this hall who, if you went by the numbers, did not belong at the front tables and who had nevertheless moved a little further forward every day: Tamar Gelashvili, seventy-four years old, from Tbilisi, rating 1712, ranked 143rd of 160 on the starting list. After five rounds she had five points. In the first round she had beaten an International Master from Yerevan, in the third a young Iranian and today, on board seven, a Ukrainian grandmaster who had stayed sitting in front of the board for a long time after the game, as if she were looking on it for something she had lost.