Trật tự trong hội trường

Ván thứ năm

The Fifth Round

Suốt ba mươi năm qua Davit Kapanadze đã điều hành các giải cờ vua, và trong ba mươi năm ấy ông đã nghiệm ra rằng người ta không nhận biết một kẻ gian lận qua các nước đi, mà qua đôi bàn tay. Kẻ nào có điều khuất tất ắt sẽ chạm lên mặt, lên tai, sờ vào túi áo; hắn đứng lên quá thường xuyên, và quay lại chỗ ngồi quá vội vã. Davit từng kéo những kỳ thủ ra khỏi buồng vệ sinh nơi điện thoại được giấu trong két nước xả, từng tịch thu một chiếc giày có gắn mô tơ rung dưới đế, và từng có lần ở Tbilisi, ông truất quyền hiện diện trong phòng đấu của một người ông liên tục dùng khăn tay ra hiệu cho đứa cháu từ hàng ghế khán giả. Ông chẳng lấy gì làm tự hào về những điều đó. Ông chỉ đơn thuần là cẩn trọng.

For thirty years Davit Kapanadze had been running chess tournaments, and in thirty years he had learned that you do not recognise a cheat by his moves, but by his hands. Someone with something to hide touches his face, his ear, his pocket; he gets up too often, and he comes back too quickly. Davit had fetched players out of toilets with telephones in the cisterns, he had confiscated a shoe with a vibration motor in its sole, and once, in Tbilisi, he had sent a grandfather out of the hall who was giving his grandson signals from the audience with a handkerchief. He was not proud of it. He was only thorough.

Giải Batumi Mở rộng này được định liệu sẽ là giải đấu cuối cùng của ông. Ông đã thông báo với liên đoàn hồi đầu xuân bằng một bức thư ngắn gọn không nêu lý do, bởi chính ông cũng chẳng biết đích xác mình nên đưa ra lý do nào. Ông đã sáu mươi ba tuổi, đôi đầu gối chẳng còn chịu nổi những ngày dài đằng đẵng, còn con gái ông thì chủ nhật nào cũng gọi điện từ Berlin sang để hỏi xem liệu ông có muốn dứt khoát chuyển sang làm một việc gì khác hay không. Dẫu vậy, con bé cũng không thể nói cho ông biết việc đó rốt cuộc nên là việc gì.

The Batumi Open was to be his last tournament. He had informed the federation in the spring, in a short letter without giving a reason, because he did not know himself exactly which one he should have given. He was sixty-three, his knees no longer liked the long days, and every Sunday his daughter called from Berlin to ask whether he did not finally want to do something else. What that was supposed to be, however, she could not tell him either.

Các ván đấu diễn ra trong phòng khiêu vũ của Hotel Kolkhis nằm dọc theo đại lộ ven biển, một căn phòng lớn với ba chùm đèn pha lê khẽ leng keng theo từng cơn gió biển thổi vào, cùng một hệ thống điều hòa nhiệt độ vẫn phát ra thứ âm thanh hen suyễn như thuở thời Xô Viết. Một trăm sáu mươi kỳ thủ ngồi đối diện nhau bên tám mươi bàn đấu. Phía trên sân khấu treo một màn hình truyền trực tiếp các ván cờ của mười bàn đầu với độ trễ mười lăm phút, bên dưới là khung trò chuyện của người xem chạy dòng chữ trắng nhỏ li ti.

The games were played in the ballroom of the Hotel Kolkhis on the seafront promenade, a hall with three chandeliers that tinkled softly at every gust of wind from the sea, and an air-conditioning system that had been making the same asthmatic noise since Soviet times. A hundred and sixty players sat at eighty tables. Above the stage hung a screen on which the games of the first ten boards were broadcast, with a fifteen-minute delay, and beneath it, in small white letters, ran the viewers’ chat.

Davit không đọc khung trò chuyện ấy. Ông đã bỏ thói quen đó từ nhiều năm trước. Nhưng vào tối thứ Tư, sau ván thứ năm, Giorgi Abashidze cầm điện thoại bước đến bàn trọng tài, và nhìn cái cách anh ta cầm nó—như cầm một vật chứng—Davit hiểu rằng tối nay mình sẽ buộc phải đọc.

Davit did not read the chat. He had broken himself of the habit years ago. But on Wednesday evening, after the fifth round, Giorgi Abashidze came to the arbiters’ table with his telephone in his hand, and Davit understood from the way he held it, namely like a piece of evidence, that today he would have to read it.