Opowieść wigilijna

Stary Marley

Old Marley

Marley nie żył. Od tego musimy zacząć i nie ma co do tego wątpliwości. Po pogrzebie czterech mężczyzn wpisało swoje nazwiska do księgi kościelnej. Jednym z nich był Scrooge, a temu nazwisku ufał w Londynie każdy biznesmen.

Marley was dead. We must begin with that, and there is no doubt about it. After the funeral, four men wrote their names in the church book. One of them was Scrooge, and every businessman in London trusted that name.

Stary Marley był więc martwy jak gwóźdź w drzwiach. Ale chwila! Naprawdę nie wiem, co jest takiego martwego w gwoździu w drzwiach. Dla mnie gwóźdź w trumnie jest dużo bardziej martwy.

So old Marley was as dead as a door-nail. But wait! I don’t really know what is so dead about a nail in a door. For me, a nail in a coffin is much deader.

Ale tak mówili nasi dziadkowie, a jeśli zmienię ich słowa, kraj upadnie. Więc powtarzam: Marley był martwy jak gwóźdź w drzwiach.

But our grandfathers said it, and if I change their words, the country will fall. So I say it again: Marley was as dead as a door-nail.

Czy Scrooge o tym wiedział? Oczywiście, że tak. Obaj mężczyźni byli wspólnikami przez więcej lat, niż umiem policzyć. Scrooge dostał wszystkie pieniądze Marleya i był jego jedynym przyjacielem.

Did Scrooge know this? Of course he did. The two men were partners for more years than I can count. Scrooge got all of Marley’s money, and he was Marley’s only friend.

Był też jedyną osobą na pogrzebie, której było żal, i wcale nie było mu bardzo żal. Tego samego dnia zrobił nawet dobry interes.

He was also the only person at the funeral who felt sorry, and he did not feel very sorry. He even did some good business on the same day.

Muszę powiedzieć to jeszcze raz: Marley nie żył. Jeśli w to nie wierzysz, z mojej historii nie wyjdzie nic wspaniałego. Pomyśl o sztuce Hamlet. Wiemy, że ojciec Hamleta nie żyje, zanim sztuka się zaczyna, więc jego nocny spacer nas przeraża.

I must say it one more time: Marley was dead. If you don’t believe that, nothing wonderful can come from my story. Think of the play Hamlet. We know that Hamlet’s father is dead before the play begins, so his walk at night frightens us.

Gdyby żył, byłby tylko starym panem, który wyszedł na zimny wiatr.

If he is alive, he is only an old gentleman who went out in the cold wind.

Scrooge nigdy nie zamalował nazwiska Marleya. Wiele lat później nadal było nad drzwiami biura: Scrooge i Marley. Nowi ludzie w interesach nazywali go czasem Scrooge, a czasem Marley. Odpowiadał im za każdym razem, bo było mu wszystko jedno.

Scrooge never painted over Marley’s name. Years later it was still there above the office door: Scrooge and Marley. New people in the business sometimes called him Scrooge and sometimes Marley. He answered them every time, because he did not care.

Och, to był twardy stary skąpiec, ten Scrooge! Był podły i chciwy i mocno trzymał każdą monetę. Nikt nigdy nie widział, żeby był hojny, a wszystkie swoje sekrety zatrzymywał dla siebie.

Oh, he was a hard old miser, that Scrooge! He was mean and greedy, and he held on tightly to every coin. Nobody ever saw him be generous, and he kept all his secrets to himself.

Miał cienki, ostry nos, czerwone oczy i cienkie, sine wargi. Jego włosy i brwi były białe, a głos twardy i nieprzyjemny. W jego biurze było zimno w najgorętsze dni lata, a w Boże Narodzenie wcale nie było cieplej.

His nose was thin and pointed, his eyes were red, and his thin lips were blue. His hair and eyebrows were white, and his voice was hard and unpleasant. His office was cold in the hottest days of summer, and it was no warmer at Christmas.

Upał nie rozgrzewał Scrooge’a, a zima nie sprawiała, że marzł bardziej. Deszcz nie słuchał, gdy ludzie prosili, żeby przestał padać, a Scrooge słuchał jeszcze mniej.

Hot weather did not warm Scrooge, and winter did not make him any colder. The rain did not listen when people asked it to stop, and Scrooge listened even less.

Nikt nigdy nie zatrzymał go na ulicy, żeby powiedzieć: „Drogi Scrooge, jak się masz? Kiedy mnie odwiedzisz?” Biedni nigdy nie prosili go o grosz. Dzieci nigdy nie pytały go o godzinę, a nikt nigdy nie pytał go o drogę.

Nobody ever stopped him in the street to say, “My dear Scrooge, how are you? When will you come to see me?” Poor people never asked him for a coin. Children never asked him the time, and nobody ever asked him the way.

Nawet psy niewidomych go znały. Gdy widziały, że idzie, ciągnęły swoich panów do bramy. Potem machały ogonami i jakby mówiły: „Lepiej nie mieć oczu, niż mieć złe oczy, panie!”

Even the dogs of blind men knew him. When they saw him coming, they pulled their owners into a doorway. Then they wagged their tails and seemed to say, “It’s better to have no eyes than bad eyes, master!”