The Stone Bride

The Legend

Ο θρύλος

When it rained, she wept. That was the first thing anyone learned about the Stone Bride of Key Lane, and for most visitors the last as well, since no more would fit into a photo. Above the door of house number seven, in the keystone of the doorway, sat the head of a young woman in grey sandstone, hardly bigger than a loaf of bread, her hair tied in a knot at the nape of her neck. As soon as it rained, two dark tracks ran from the corners of her eyes over her cheeks down to her chin, and the corners of her mouth, worn soft by the weather, drew downwards as well, as if she had seen it coming.

Όταν έβρεχε, έκλαιγε. Αυτό ήταν το πρώτο που μάθαινε κανείς για την Πέτρινη Νύφη του Στενού του Κλειδιού και, για τους περισσότερους επισκέπτες, και το τελευταίο, γιατί περισσότερα δεν χωρούσαν σε μια φωτογραφία. Πάνω από την πόρτα του σπιτιού με τον αριθμό επτά, στον σφηνόλιθο της πύλης, καθόταν το κεφάλι μιας νεαρής γυναίκας από γκρίζο ψαμμίτη. Ήταν μόλις μεγαλύτερο από ένα καρβέλι ψωμί, με τα μαλλιά δεμένα κότσο στον αυχένα. Μόλις έβρεχε, δύο σκοτεινές γραμμές κυλούσαν από τις άκρες των ματιών της στα μάγουλα ως το πηγούνι, και οι γωνίες του στόματος, μαλακωμένες από τον καιρό, τραβιόνταν προς τα κάτω, σαν να το είχε δει να έρχεται.

On this Tuesday in October Tereza Nováková stood beneath her for what was, at a cautious estimate, the three-thousandth time. She held up the yellow umbrella by which her groups recognised her, waited until the last of them had come up the lane, and lowered her voice, as she always did, at exactly this spot.

Η Τερέζα Νοβάκοβα στεκόταν εκείνη την Τρίτη του Οκτωβρίου κάτω από το κεφάλι της, κατά προσεκτική εκτίμηση, για τρισχιλιοστή φορά. Σήκωσε ψηλά την κίτρινη ομπρέλα, από την οποία την αναγνώριζαν οι ομάδες της, περίμενε να ανέβει στο στενό και ο τελευταίος και χαμήλωσε τη φωνή, όπως έκανε πάντα, σε αυτό ακριβώς το σημείο.

“In the spring of 1848,” she said, “Anežka, the daughter of the master of the house, was engaged to a raftsman. He brought timber from the Bohemian Forest down the Vltava, and on the day before the wedding the raft arrived without him. Anežka waited at this door every evening, for forty years. When she died, the stonemason immortalised her face up here. And ever since, whenever it rains …” She pointed upwards, and twenty-three phones rose with her finger.

«Την άνοιξη του 1848», είπε, «η Ανέζκα, η κόρη του ιδιοκτήτη του σπιτιού, ήταν αρραβωνιασμένη με έναν οδηγό σχεδίας. Κατέβαζε ξύλα από το Δάσος της Βοημίας στον Μολδάβα, και την παραμονή του γάμου η σχεδία έφτασε χωρίς εκείνον. Η Ανέζκα περίμενε κάθε βράδυ σε αυτήν την πόρτα, επί σαράντα χρόνια. Όταν πέθανε, ο λιθοξόος αποθανάτισε το πρόσωπό της εδώ πάνω. Κι από τότε, όταν βρέχει…» Έδειξε προς τα πάνω, και είκοσι τρία τηλέφωνα σηκώθηκαν μαζί με το δάχτυλό της.

It was not raining. It had not rained for eleven days, and the bride, to be honest, looked only slightly put out, like someone who has waited too long for a bus. Tereza knew the disappointment in their faces and had a sentence for it: anyone who wanted to see her weep would simply have to come back. Most of them did not come back, but they wrote it in their reviews, and the reviews brought the next ones.

Δεν έβρεχε. Είχαν περάσει έντεκα μέρες χωρίς βροχή, και η νύφη, για να λέμε την αλήθεια, φαινόταν απλώς λίγο δυσαρεστημένη, σαν κάποιον που περιμένει πολλή ώρα το λεωφορείο. Η Τερέζα γνώριζε την απογοήτευση στα πρόσωπα και είχε μια φράση για αυτήν: όποιος θέλει να τη δει να κλαίει, πρέπει απλώς να ξανάρθει. Οι περισσότεροι δεν ξαναήρθαν, το έγραφαν όμως στις κριτικές τους, και οι κριτικές έφερναν τους επόμενους.

That Anežka had never existed was known in Prague to one single person, and she was at that moment holding the yellow umbrella. Tereza had invented her six years ago, on a wet afternoon, back when she still offered art-history tours that nobody booked, and a group from Ohio had asked her, in front of this very door, why the woman up there was crying. She had not known the truth and had not felt like admitting it. So she had let a raftsman drown. It had been, as would turn out, the most successful quarter of an hour of her working life.

Ότι η Ανέζκα δεν υπήρξε ποτέ, το ήξερε στην Πράγα μόνο ένας άνθρωπος, και αυτός κρατούσε εκείνη τη στιγμή την κίτρινη ομπρέλα. Η Τερέζα την είχε επινοήσει πριν από έξι χρόνια, ένα βροχερό απόγευμα, όταν πρόσφερε ακόμη ξεναγήσεις ιστορίας της τέχνης που δεν τις έκλεινε κανείς και μια ομάδα από το Οχάιο τη ρώτησε, μπροστά σε αυτήν ακριβώς την πόρτα, γιατί έκλαιγε η γυναίκα εκεί πάνω. Δεν ήξερε την αλήθεια και δεν είχε όρεξη να το παραδεχτεί. Έτσι άφησε έναν οδηγό σχεδίας να πνιγεί. Ήταν, όπως αποδείχθηκε, το πιο επιτυχημένο τέταρτο της ώρας στην επαγγελματική της ζωή.

By now the Stone Bride was in three guidebooks, in two of them with the wrong year. Other guides retold her, some with a second lover, one even with poison. Wedding couples from Seoul and Milan had themselves photographed beneath the doorway, and across the lane Radek Bureš, with whom Tereza had once almost moved in, had turned his former pawnshop into the Café of the Weeping Bride , in whose window lay a cake of the same name: poppy seed, with an icing that ran in the warmth.

Στο μεταξύ η Πέτρινη Νύφη υπήρχε σε τρεις ταξιδιωτικούς οδηγούς, σε δύο από αυτούς με λάθος χρονολογία. Άλλοι ξεναγοί την ξαναδιηγούνταν, μερικοί με έναν δεύτερο εραστή, ένας μάλιστα με δηλητήριο. Ζευγάρια νεόνυμφων από τη Σεούλ και το Μιλάνο φωτογραφίζονταν κάτω από την πύλη, και απέναντι ο Ράντεκ Μπούρες, με τον οποίο η Τερέζα είχε κάποτε σχεδόν συγκατοικήσει, είχε μετατρέψει το πρώην ενεχυροδανειστήριό του στο Καφέ της Κλαίουσας Νύφης , και στη βιτρίνα του βρισκόταν ένα κέικ με το ίδιο όνομα: παπαρούνα, με μια γλάσα που έτρεχε στη ζέστη.