Ένα όνομα που κλίνεται

Η συνεδρίαση

The Meeting

Η επιτροπή ονοματοδοσίας συνεδρίαζε την πρώτη Πέμπτη κάθε μήνα στις εννέα το πρωί, σε μια αίθουσα συνεδριάσεων στον τρίτο όροφο ενός δημόσιου κτιρίου στο κέντρο του Ρέικιαβικ, απ’ όπου έβλεπε κανείς το παλιό λιμάνι και, τις καθαρές μέρες, πέρα από τον κόλπο, την επίπεδη ράχη του Έσια. Τον Οκτώβριο σπάνια είχε καθαρές μέρες. Εκείνη την Πέμπτη ο ουρανός κρεμόταν τόσο χαμηλά πάνω από τους γερανούς, που ο Χραφν Έιναρσον, καθώς καθόταν, είχε την εντύπωση πως θα μπορούσε να τον αγγίξει αν άπλωνε το χέρι του.

The Naming Committee met on the first Thursday of the month at nine o’clock, in a meeting room on the third floor of a government building in the centre of Reykjavík, from which you could see the old harbour and, on clear days, the flat back of Mount Esja across the bay. Clear days were rare in October. That Thursday the sky hung so low over the cranes that Hrafn Einarsson, as he sat down, had the impression you could touch it with an outstretched arm.

Ήταν η τρίτη του συνεδρίαση. Πριν από έναν χρόνο είχε δημοσιεύσει στην εφημερίδα ένα άρθρο, στο οποίο χαρακτήριζε την επιτροπή «τελευταίο τελωνειακό σταθμό της ισλανδικής γλώσσας» και ζητούσε την κατάργησή της· την άνοιξη, το υπουργείο τον ρώτησε κατόπιν τούτου αν θα ήθελε να γίνει μέλος της. Για δύο εβδομάδες πίστευε πως επρόκειτο για αστείο. Οι φίλοι του εξακολουθούσαν να το πιστεύουν. Τους εξηγούσε ότι είχε δεχτεί επειδή μπορεί κανείς να περιφρονήσει βαθιά μια υπηρεσία μόνο εκ των έσω, και αυτό, όπως οι περισσότερες φράσεις που διατυπώνει κανείς για τους φίλους του, ήταν αληθινό περίπου κατά το ήμισυ.

It was his third meeting. A year earlier he had published an article in the newspaper in which he called the committee “the last customs post of the Icelandic language” and demanded that it be abolished; in the spring the ministry had then asked him whether he would like to become a member. For two weeks he had believed it was a joke. His friends still believed it. He explained to them that he had accepted because you can only despise an authority thoroughly from the inside, and that was, like most sentences you formulate for friends, about half true.

Απέναντί του καθόταν ο Όλαφουρ Πιέτουρσον, νομικός, είκοσι χρόνια στην επιτροπή και κάτοχος του ίδιου γκρι πουλόβερ για τουλάχιστον εξίσου μεγάλο διάστημα. Ο Όλαφουρ έφερνε σε κάθε συνεδρίαση μια χαρτοσακούλα με kleinur, τα στριφτά τηγανητά γλυκίσματα από τον φούρνο της γωνίας, την άφηνε στη μέση του τραπεζιού και μετά τα έτρωγε μόνος του. Μιλούσε λίγο, κι όταν μιλούσε, ακουγόταν σαν να διάβαζε από ερμηνεία νόμου, κάτι που έκανε συχνά άλλωστε.

Opposite him sat Ólafur Pétursson, a lawyer, on the committee for twenty years and for at least as long in possession of the same grey jumper. To every meeting Ólafur brought a paper bag of kleinur, the twisted fried pastries from the bakery on the corner, put it in the middle of the table and then ate them by himself. He spoke little, and when he spoke it sounded as if he were reading aloud from a commentary on the law, which he often was.

Στην κεφαλή του τραπεζιού καθόταν η Σιγκρούν Χαλσντόουτιρ. Ήταν πενήντα έξι ετών, δίδασκε ισλανδικά επί τριάντα χρόνια σ’ ένα γυμνάσιο στο Χάπναρφιορδουρ και διηύθυνε την επιτροπή εδώ και έντεκα χρόνια. Τους φακέλους της ημέρας τούς είχε, όπως πάντα, ήδη διαβάσει, και μάλιστα όχι το προηγούμενο βράδυ, αλλά την προηγούμενη εβδομάδα, δύο φορές, με μολύβι. Στην πρώτη του συνεδρίαση, ο Χραφν την είχε παρατηρήσει καθώς άνοιγε μια αίτηση, στο περιθώριο της οποίας, με τον μικρό, όρθιο γραφικό της χαρακτήρα, βρισκόταν ήδη η πλήρης κλίση του προτεινόμενου ονόματος, και στις τέσσερις πτώσεις, και από κάτω μία και μοναδική λέξη: περνάει .

At the head of the table sat Sigrún Hallsdóttir. She was fifty-six, had taught Icelandic at a grammar school in Hafnarfjörður for thirty years and had chaired the committee for eleven. As always, she had already read the day’s files, and not the night before but the week before, twice, with a pencil. In his first meeting Hrafn had watched her open an application in whose margin the complete declension of the requested name already stood in her small, upright handwriting, in all four cases, and beneath it a single word: works .

Γιατί περί αυτού επρόκειτο, στην ουσία, σε κάθε αίτηση. Ένα όνομα που επρόκειτο να δοθεί στην Ισλανδία και δεν βρισκόταν ακόμα στον κατάλογο, έπρεπε να μπορεί να κάνει τρία πράγματα. Έπρεπε να μπορεί να γραφτεί με την ισλανδική ορθογραφία. Δεν επιτρεπόταν να αποτελέσει βάρος για αυτόν που το έφερε. Και έπρεπε να κλίνεται, δηλαδή να παίρνει ισλανδική κατάληξη στη γενική, επειδή ένα όνομα που δεν κλινόταν δεν ήταν απλώς ένα ξένο σώμα σε αυτή τη γλώσσα, αλλά σχεδόν ένα γραμματικό ατύχημα: δεν μπορούσε κανείς να πει τίνος ήταν το ποδήλατο, δεν μπορούσε καν να απευθύνει μια επιστολή σε αυτόν που το έφερε, χωρίς η πρόταση να σκοντάψει στο σημείο όπου βρισκόταν το όνομα.

Because that, at its core, was what every application was about. A name that was to be given in Iceland and was not yet on the list had to be able to do three things. It had to be writable in Icelandic spelling. It must not become a burden to its bearer. And it had to decline, that is, take an Icelandic ending in the genitive, because a name that did not decline was in this language not only a foreign body but almost a grammatical accident: you could not say whose bicycle it was, you could not even address a letter to its bearer without the sentence stumbling at the place where the name stood.