Φλας δεξιά

Ο φάκελος

The File

Το εξεταστικό κέντρο για τα διπλώματα οδήγησης βρισκόταν στην ανατολική άκρη του Ουλάν Μπατόρ, ανάμεσα σε μια αποθήκη λεωφορείων και ένα χωράφι όπου το καλοκαίρι έπαιζαν μπάλα παιδιά και τον χειμώνα κανείς. Αποτελούνταν από ένα χαμηλό, πράσινο κτίριο, έναν χώρο στάθμευσης και έναν περιφραγμένο χώρο εξάσκησης με πορτοκαλί κώνους, μια τεχνητή ανηφόρα και ένα φανάρι που εδώ και χρόνια ήξερε μόνο το κίτρινο. Στα τέλη Οκτωβρίου το πρώτο χιόνι το είχε ήδη σκεπάσει, λεπτό σαν ζάχαρη, και πάνω από την πόλη κρεμόταν ο γκρίζος καπνός των σομπών.

The licensing test centre lay on the eastern edge of Ulaanbaatar, between a bus depot and a field where children played football in summer and nobody did in winter. It consisted of a flat building painted green, a car park and a fenced practice yard with orange cones, an artificial slope and a traffic light that for years had known only amber. At the end of October the first snow already lay on it, thin as sugar, and over the city hung the grey smoke of the stoves.

Η Ογιούνα δούλευε εδώ ως εξετάστρια τριάντα ένα χρόνια, και σε έξι εβδομάδες θα έβγαινε στη σύνταξη. Ανάμεσα στους υποψήφιους οδηγούς της πόλης τη λέγανε «η Σιδερένια», και το ήξερε. Το ποσοστό επιτυχίας της ήταν το χαμηλότερο του κέντρου: από δέκα υποψηφίους που έμπαιναν στο αυτοκίνητό της, περνούσαν τέσσερις. Δεν ήταν αγενής. Χαιρετούσε τον καθένα, περίμενε υπομονετικά όταν κάποιος δεν κατάφερνε να ρυθμίσει το κάθισμα και δεν φώναζε ποτέ. Έγραφε μόνο ό,τι έβλεπε, και έβλεπε πάρα πολλά. Μερικοί εκπαιδευτές συμβούλευαν τους μαθητές τους να αναβάλουν το ραντεβού, αν έβλεπαν στη λίστα το όνομα Ογιούνα.

Oyuna had worked here as an examiner for thirty-one years, and in six weeks she would retire. Among the learner drivers of the city she was called “the Iron One”, and she knew it. Her rate was the lowest in the centre: of ten candidates who got into the car with her, four passed. She was not unfriendly. She greeted everyone, she waited patiently when someone could not adjust the seat, and she never shouted. She only wrote down what she saw, and she saw a great deal. Some driving instructors advised their pupils to postpone their appointment when they saw the name Oyuna on the list.

Το έντυπο εξέτασής της είχε είκοσι τέσσερα τετραγωνάκια για σημάδεμα και κάτω-κάτω ένα κενό πεδίο με τον τίτλο «Παρατηρήσεις». Σε τριάντα ένα χρόνια η Ογιούνα δεν είχε χρησιμοποιήσει αυτό το πεδίο ούτε μία φορά. Ο κανονισμός έλεγε ότι εκεί επιτρεπόταν να γράφεται μόνο ό,τι αφορούσε την οδήγηση, και ό,τι αφορούσε την οδήγηση χωρούσε, κατά τη γνώμη της, στα είκοσι τέσσερα τετραγωνάκια. Ένας εξεταστής που έγραφε παρατηρήσεις, έλεγε συχνά, ήθελε απλώς να απολογηθεί.

Her test form had twenty-four boxes to tick and, at the bottom, an empty field headed “Remarks”. In thirty-one years Oyuna had not used this field a single time. The regulations said that only what had to do with the drive might go there, and everything that had to do with the drive, in her opinion, fitted into the twenty-four boxes. An examiner who wrote remarks, she liked to say, only wanted to apologise.

Την Πέμπτη το πρωί η λίστα της ημέρας βρισκόταν στο γραφείο της. Επτά ονόματα, επτά ώρες. Το τέταρτο όνομα ήταν Γκανμπολντ, εβδομήντα δύο ετών, από μια περιφέρεια της επαρχίας Τουβ, τέσσερις ώρες με το αυτοκίνητο από την πρωτεύουσα. Δίπλα ήταν γραμμένο με μικρά γράμματα: έκτη προσπάθεια.

On Thursday morning the day’s list lay on her desk. Seven names, seven times. The fourth name was Ganbold, seventy-two years old, from a district of Töv province, four hours’ drive from the capital. Next to it, in small letters: sixth attempt.

Η Ογιούνα τον ήξερε. Τον είχε εξετάσει τον Ιούνιο και τον Αύγουστο· ανάμεσα και μετά τον είχαν εξετάσει συνάδελφοι. Ένας μικρόσωμος, γεροδεμένος άντρας με πρόσωπο που ο άνεμος και ο ήλιος είχαν μαυρίσει, με ένα παλτό πολύ ζεστό για την πόλη και ένα γούνινο σκουφί, που το έβγαζε πριν μπει στο αυτοκίνητο και το άφηνε στο πίσω κάθισμα, σαν να το είχε φέρει μαζί του για επίσκεψη. Ερχόταν κάθε μήνα, πάντα την ίδια ημέρα της εβδομάδας, και κάθε φορά στην αίθουσα αναμονής καθόταν η ίδια νεαρή γυναίκα με ένα θερμός και τον περίμενε: η κόρη του.

Oyuna knew him. She had examined him in June and in August; in between and since then, colleagues had had him. A short, broad man with a face that wind and sun had turned brown, in a coat too warm for the city, and with a fur hat that he took off before getting in and laid on the back seat, as if he had brought it along on a visit. He came every month, always on the same day of the week, and every time the same young woman sat in the waiting room with a thermos flask and waited for him: his daughter.

Επειδή είχε χρόνο πριν έρθει ο πρώτος υποψήφιος, η Ογιούνα έβγαλε τον φάκελό του από το ντουλάπι. Δεν της άρεσε να διαβάζει φακέλους· θεωρούσε σωστό να εξετάζει κάθε υποψήφιο σαν να μην τον είχε δει ποτέ. Ήταν όμως συνηθισμένη να ψάχνει για λάθη, και ακόμη και σε έναν φάκελο έβρισκε κανείς κάτι, αν κοίταζε αρκετή ώρα.

Because she had time before the first candidate came, Oyuna took his file out of the cupboard. She did not like reading files; she thought it right to examine every candidate as if she had never seen him before. But she was used to looking for mistakes, and in a file, too, you found something if you looked long enough.